UNC/UNF İnç Dişli Pafta

Türkiye'de kullanılan bağlantı elemanlarının büyük kısmı metriktir, ancak ithal makinelerde, ekipmanlarda ve bazı otomobil parçalarında inç ölçülü Unified dişleriyle karşılaşılır. Bu dişler 60 derece profile sahiptir ama çap inç, adım ise inç başına diş sayısıyla (TPI) ifade edilir.

Bir inç dişi metrik paftayla açmaya çalışmak veya yakın görünen metrik cıvata ile eşleştirmek, dişin bozulmasına neden olur. UNC/UNF paftası tam bu durumda gereklidir.

Teknik özellikler

Değerler bu ürün tipinde yaygın görülen genel özelliklerdir; satın alacağınız ürünün etiket ve kataloğunu kontrol edin.

UNC ve UNF Arasındaki Fark

UNC kaba, UNF ise ince adımlı Unified dişidir. Aynı çapta UNF'nin inç başına diş sayısı fazladır.

• UNC: genel amaçlı, kaba adım; hızlı montaj ve sökme için uygundur.
• UNF: ince adım; ayar hassasiyeti ve titreşimde gevşeme direnci gerektiren yerlerde kullanılır.

Diş yazılışı çap ve TPI olarak verilir, örneğin 3/8-16 UNC veya 3/8-24 UNF.

UNF dişleri, UNC'ye göre daha fazla diş sayısı sunduğu için ince ayar ve titreşimli ortamlarda tercih edilir. Havacılık ve otomotivde ince diş yaygındır; genel amaçlı işlerde ise UNC daha çok görülür. Aynı çapta iki farklı adım bulunduğu için, parçadan ölçüm yapmadan tahminde bulunmamak gerekir.

Hangi İşlerde Karşılaşılır?

İthal makine ve ekipman

Amerikan menşeli tezgah, jeneratör, kompresör ve el aletleri.

Otomotiv ve motosiklet

Klasik araçlar ve bazı özel parçalar.

Fotoğraf ve ekipman bağlantıları

Tripod başlığı ve kamera bağlantı vidaları genellikle 1/4-20 ve 3/8-16 ölçülerindedir. Bu ölçüler metrik cıvata ile karıştırılmamalıdır.

Eski kamera ekipmanları, fotoğraf stüdyosu aksesuarları ve bazı hobi makineleri de inç diş kullanır. Bu parçalar için üretici bilgisini aramak, diş standardını doğru belirlemenin en kolay yoludur.

Nasıl Seçilir?

• Dişin çapını ve inç başına diş sayısını (TPI) bir diş mastarı ile belirleyin.
• Kaba (UNC) ve ince (UNF) adımı karıştırmayın.
• Paftanın üzerindeki yazı karşı parçanın yazısıyla birebir aynı olmalıdır.
• Malzeme olarak çoğu iş için HSS yeterlidir; paslanmaz için HSS-Co seçilmelidir.

Seçimde bir diğer nokta, pafta ağzının bir ucunun yuvarlak olmasıdır. Yuvarlak pafta genellikle tek ölçüye ayarlıdır; ayarlı pafta ise diş toleransında ince değişiklik yapmaya izin verir. Bu özellik inç dişlerde karşı parçaya göre ayar yapmak için yararlıdır.

Çubuk Hazırlığı

Çubuk çapı nominal inç ölçüsüne yakın seçilir; örneğin 3/8 dişte yaklaşık 9,5 mm çubuk kullanılır. Çubuk ucu hafifçe pahlanır. Kesme yağı uygulanır, pafta dik girdirilir ve her tur sonrası kısa geri alma yapılır. Yanlış çap, hem diş yüksekliğini hem de bağlantı gücünü olumsuz etkiler.

Çubuk hazırlanırken inç ölçüleri milimetreye çevirmek gerekirse, çubuk çapının nominal ölçünün biraz altında olması dişin kaba tarafını rahatlatır. Örneğin 1/4 inç yaklaşık 6,35 mm olduğundan 6,3 mm çubuk çoğu zaman uygun kalır.

Metrik ile Karışmayı Önleme

M6 ile 1/4 inç ya da M10 ile 3/8 inç birbirine çok yakın görünür, ancak bunlar uyumsuzdur. Aynı çapta dahi adım ve diş profili farklı olabilir. Karşı parçanın cıvata veya somununu paftayla denemeden önce diş mastarıyla kontrol etmek, hasarlı bir bağlantıyı önler.

Paftayı kullandıktan sonra temizleyip yağlamak aletin ömrünü uzatır. İnç ve metrik paftaları ayrı kutularda saklamak karışıklığı önler.

Dişin sağ mı sol mu olduğunu da kontrol edin; inç dişlerinin çoğu sağ dişlidir ancak bazı ekipmanlarda sol diş bulunabilir.

Yaygın UNC ve UNF ölçüleri