İnce Adımlı Metrik Pafta

Standart bir metrik pafta kaba adımlı diş açar: M10 için 1,5 mm gibi. İnce adımlı pafta ise aynı çapta daha küçük adım açar; M10x1 ya da M10x1,25 bunun örnekleridir. Bu fark kâğıt üzerinde küçük görünse de cıvata ve somunla uyum açısından belirleyicidir.

Pafta ile açılan dişin karşılığı olan somun veya diş açılmış parça aynı adıma sahip olmalıdır. Bu nedenle ince adımlı paftayı seçmeden önce karşı parçanın adımını netleştirmek gerekir.

Teknik özellikler

Değerler bu ürün tipinde yaygın görülen genel özelliklerdir; satın alacağınız ürünün etiket ve kataloğunu kontrol edin.

İnce Adımın Sağladığı Avantajlar

İnce adımlı dişte diş derinliği daha azdır ve eğim açısı küçüktür. Bu iki özellik pratikte şu avantajları getirir:

• Cidarı ince borular ve miller, diş derinliği az olduğundan daha az zayıflar.
• Eğim açısı küçük olduğu için titreşimle kendiliğinden gevşeme eğilimi azalır.
• Her turda ilerleme az olduğundan ayar hassasiyeti yükselir.
• Aynı çaptaki kaba dişe göre daha fazla temas yüzeyi sağlar.

Bu özelliklerin karşılığında kaba dişe göre montajı daha uzun sürer ve dişin yüzeyi hasara karşı daha duyarlıdır.

Hangi İşlerde Kullanılır?

Ayar elemanları

Ayar vidası, gergi mili ve ince ayar gerektiren mekanik parçalarda sık adım kullanılır.

Otomotiv ve makine

Bazı bağlantı elemanlarında, aks ve mil uçlarında ince adımlı metrik dişler bulunur.

İnce cidarlı boru

Boru ve kovan uçlarında diş derinliğinin az olması malzemeyi korur.

Standart cıvata ve somun yenileme işlerinde kaba adım geçerlidir; bu tür işlerde ince adımlı pafta kullanmayın.

Nasıl Seçilir?

• Karşı parçanın (somun veya diş açılmış delik) çapını ve adımını belirleyin; pafta üzerinde yazan çap ve adım bununla birebir uymalı.
• Yuvarlak ve ayarlı pafta seçeneklerinden hangisini kullanacağınıza karar verin; ayarlı pafta diş ölçüsünü hafifçe ayarlama imkânı sunar.
• Malzemeye uygun kalite seçin: yapı çeliği ve alüminyum için HSS yeterlidir, paslanmaz için kobaltlı HSS tercih edilir.
• Pafta tutucusunun (pafta kolu) paftanın dış çapına uygun olduğundan emin olun.

Bir başka ölçü de toleranstır. Paftanın diş toleransı, karşı parçanın sınıfıyla uyumlu olmalıdır; orta sınıf (6g/6H) genel amaçlı işlerde yeterlidir. Hassas ayar mekanizmalarında daha dar tolerans gerekir ve bu durumda ayarlı pafta ile denemeler yapılması faydalıdır.

Çubuk Hazırlığı ve Diş Açma

Çubuğun dış çapı, açılacak dişin nominal çapına eşit veya birkaç yüzde milimetre daha küçük olmalıdır. Aksi halde pafta aşırı yüklenir. Çubuk ucunu eğe veya torna ile hafifçe pahlayın; pafta pahlı uca girer ve eksenel girişi kolaylaşır. Kesme yağı uygulayın, paftayı dik tutarak girdirin ve her bir iki tur ilerledikten sonra yarım tur geri alarak talaşı kırın. İnce adımlı dişte tur sayısı fazla olacağı için sabırlı ve düzgün ilerlemek gerekir.

Çubuk malzemesi sert ise ilk geçişte paftayı fazla açmayın, hafif girdirin ve yağlayın. İnce adımda toplam tur sayısı kaba dişe göre fazladır; bu yüzden pafta kolunu aynı ritimde çevirmek ve takılma anında zorlamamak önemlidir.

Kontrol ve Bakım

Açılan dişi, karşı parçaya takarak veya diş mastarı ile kontrol edin. Diş sıkı ve takılmıyorsa yuvarlak pafta ayarlıdan farklı olarak ayarlanamayabilir; bu durumda daha büyük çap toleransı olan başka bir pafta gerekebilir. Kullanım sonrası paftayı temizleyip hafif yağlayarak saklayın ve kesici kenarlarının birbirine çarpmamasına dikkat edin.

İnce adımlı metrik dişlere örnekler