Topraklama Plakası (Bakır veya Galvaniz)

Topraklama, elektrikli bir cihazda yalıtım bozulduğunda kaçak akımın insan vücudu yerine toprağa gitmesini sağlar. Elektrotun toprakla temas yüzeyi ne kadar büyükse, toprak direnci o kadar düşük olur. Plaka, bu yüzeyi yatay veya dikey olarak yerleştirilen geniş bir levhayla elde eder.

Plaka tipi elektrot; çubuk çakmanın zor olduğu kayalık, çakıllı veya yeterince derin kazı yapılamayan alanlarda tercih edilir. Ancak montaj ve ölçüm doğru yapılmazsa beklenen koruma sağlanmaz.

Teknik özellikler

Değerler bu ürün tipinde yaygın görülen genel özelliklerdir; satın alacağınız ürünün etiket ve kataloğunu kontrol edin.

Ne İşe Yarar?

Topraklama elektrodu, tesisatın toprakla elektriksel bağlantısını kurar. Böylece arıza anında koruma cihazları (kaçak akım rölesi, sigorta) çalışır ve metal gövdelerde tehlikeli gerilim birikmez. Ayrıca yıldırım ve şebeke dalgalanması gibi aşırı gerilimlerin güvenle deşarj edilmesine yardımcı olur.

• Konut ve işyeri elektrik tesisatı
• Telekom ve bilgi işlem sistemleri
• Güneş enerjisi ve inverter sistemleri

Plaka elektrodun avantajı, toprakla teması geniş bir yüzeyde kurmasıdır. Hesaplarda dikkate alınan temel unsur, elektrotun toprağa temas eden alanı ve toprağın özdirencidir. Aynı alanı kaplayan bir çubuk yerine plaka kullanmak sığ ve sert zeminlerde daha uygun olabilir; derin, nemli zeminlerde ise çubuk genelde daha etkilidir.

Plaka Malzemesi ve Boyutu

Bakır plaka

Korozyona dayanıklıdır, iletkenliği yüksektir ve uzun ömürlüdür. Genellikle 500x500 mm veya 1000x500 mm ölçülerinde bulunur.

Galvanizli çelik plaka

Daha ekonomiktir ancak galvaniz kaplamanın aşınmasıyla zamanla paslanır. Çelik tabaka bakıra göre daha hızlı ömrünü tüketir.

Kalınlık, mekanik dayanım ve ömür için önemlidir; çok ince plaka toprak altında zamanla incelip delinebilir.

Plaka üzerindeki delikler bağlantı cıvataları için açılmıştır. Cıvata ve somun malzemesinin de plaka ile uyumlu olması, yani bakır plakada bakır veya pirinç bağlantı elemanları kullanılması gerekir. Aksi halde farklı metaller arasında galvanik korozyon oluşur ve bağlantı zamanla bozulur.

Gömme Derinliği ve Toprak Koşulları

Plaka mümkünse dikey olarak, üst kenarı en az 0,5-0,6 metre derinlikte gömülür. Çevresine nemli ve ince taneli toprak ya da özel iletken dolgu malzemesi doldurulur. Taş, moloz ve kuru kum ortamı direnci artırır.

• Nemli killi toprak topraklamayı iyileştirir.
• Kum ve kayalık zeminlerde plaka sayısı artırılabilir.
• Don çizgisinin altına gömmek mevsimsel değişimi azaltır.

Dolgu malzemesi olarak bentonit gibi nem tutucu iletken karışımlar kullanılabilir; bu karışımlar kurak mevsimde bile çevre toprağın nemini korur ve direnci düşük tutar. Çevreye kimyasal atık veya yabancı madde dökülmemelidir.

Bağlantı ve Koruma

1. Plakaya topraklama iletkenini cıvata veya kaynakla sağlam biçimde bağlayın.
2. Bağlantıyı korozyona karşı bantla ya da koruyucu bileşikle kaplayın.
3. İletkeni toprak içinde mümkünse kılıf içinde yönlendirin.
4. Toprak yüzeyinde ölçüm yapılabilmesi için bir kontrol rogarı bırakın.

Farklı metaller (bakır-çelik) birleştiğinde galvanik korozyon oluşabileceğinden bağlantı uygun kelepçe ile yapılmalıdır.

Kazı sırasında yer altı boruları, kablolar ve diğer tesisatlara zarar vermemeye özen gösterin. Plaka ile bina arasındaki iletkenin mümkün olduğunca kısa ve doğrusal olması direnci düşürür.

Ölçüm ve Bakım

Topraklama direnci, yetkili bir ölçüm cihazıyla periyodik olarak ölçülmelidir. Sonuç yönetmelikte belirlenen sınırın üzerindeyse plaka sayısı artırılır veya çevre toprağı iyileştirilir. Rogar içindeki bağlantıyı yılda bir kontrol edin.

Ölçülen direncin mevsimlere göre değiştiğini unutmayın. Kurak yaz aylarında toprak nemi azalır ve direnç yükselir; bu nedenle ölçümü mümkünse en kuru dönemde yapmak güvenli tarafta kalmanızı sağlar.

Elektrot tipine göre kullanım