Kaçak Akım Rölesi (4 Kutuplu, 300 mA)
300 mA kaçak akım rölesi, insan koruması değil yangın ve tesisat koruması amaçlı, ana girişte veya alt panolar öncesinde kullanılan düşük hassasiyetli bir korumadır. 4 kutuplu yapısıyla üç faz ve nötrü keser; arkasında 30 mA röleler kullanıldığında seçicilik sağlar. Nötr bağlantısı doğru yapılmalıdır.
- Kutup sayısı
- 4 (3 faz + nötr)
- Hassasiyet
- 300 mA
- Tip
- A veya AC
30 mA röle insanları korurken, 300 mA röle tesisatı yangına karşı korur. Yüksek eşik, yalıtım bozulmasından kaynaklanan sürekli kaçakları algılamaya yöneliktir.
Seçicilik için önce 300 mA, ardından arkada 30 mA röleler kullanılır.
Teknik özellikler
| Kutup sayısı | 4 (3 faz + nötr) |
|---|---|
| Hassasiyet | 300 mA |
| Tip | A veya AC |
| Nominal akım | 40, 63 A (tipik) |
| Standart | TS EN 61008-1 |
| Montaj | 35 mm DIN ray |
| Amaç | Yangın ve tesisat koruması |
Değerler bu ürün tipinde yaygın görülen genel özelliklerdir; satın alacağınız ürünün etiket ve kataloğunu kontrol edin.
300 mA Rölenin Rolü
Yalıtım bozulması çoğunlukla sızıntı olarak başlar. Bu akım insanı etkilemese de uzun sürede ısınma ve yangın oluşturabilir.
- Yangın koruması amaçlı ana röle
- Alt panolarda arka kademe koruma
- Tarım ve endüstriyel yapılarda toprak kaçak koruması
Seçicilik (Kademeli Koruma)
Zaman gecikmeli tip
S tipi (seçici) röleler kısa bir gecikmeyle açar. Böylece alt kademedeki 30 mA röle önce devreye girer, genel kesinti önlenir.
Nasıl kurulur?
Ana girişe 300 mA S tipi, alt hatlara 30 mA röle yerleştirilir.
Seçim Kriterleri
- Kutup sayısı: üç faz ve nötr için 4 kutuplu.
- Nominal akım: ana hat sigortasından düşük olmamalı.
- Seçicilik gerekiyorsa S tipi (zaman gecikmeli).
- Tip: A veya AC, yük yapısına göre.
Tek başına 300 mA röle, insan koruması için yeterli değildir; prizlerde 30 mA gerekir.
Bakım ve Test
Ayda bir test düğmesine basarak çalışmasını doğrulayın. Rölenin açmaması durumunda değiştirin. Test sırasında bağlı cihazlar kapanacağı için bilgilendirme yapın.
Seçici Koruma Zinciri Nasıl Kurulur?
300 mA röle tek başına bir pano koruması değildir; anlamı, arkasındaki kademelerle birlikte belirginleşir. Amaç, arızalı hattı izole ederken sağlam hatların enerjili kalmasıdır.
Üç kademeli örnek
- Ana girişte 300 mA S tipi (zaman gecikmeli) röle
- Alt panoda 100 mA veya 30 mA röle
- Priz ve ıslak hacim hatlarında 30 mA röle
Zaman ve akım seçiciliği
Arka kademe röle, ön kademeden daha düşük akımda ve daha kısa sürede açar. Böylece arıza hattında yalnızca en yakın röle atar. Ön kademenin hem eşiği hem gecikmesi arkadakinden büyük olmalıdır.
Yangın koruması bağlamında
- Yalıtım bozulmasından oluşan sürekli kaçak akım ısınmaya neden olabilir.
- 300 mA, bu tür sızıntıyı insan koruma eşiğinden uzak bir seviyede yakalar.
- Elektrikli ısıtma ve tarım yapılarında yaygın kullanılır.
Dikkat edilecekler
Birden çok fazlı veya nötrlü devrelerde 4 kutuplu röle kullanılırken nötr bağlantısı doğru yapılmalıdır. Nötrü rölenin arkasındaki diğer panolarla ortak kullanmayın. Bu röle prizlerde tek başına kişi koruması sağlamaz; mutlaka 30 mA ek koruma bulunmalıdır.
Satın alırken
- 4 kutuplu yapı ve 300 mA hassasiyet ürün üzerinde belirtilmeli.
- S işareti seçicilik için gereklidir.
- Nominal akım pano girişine uygun olmalı.
Pano projesi varsa, röle tipi ve değerleri proje üzerindeki şemaya göre seçin.
Sık atma durumu
300 mA röle atıyorsa hatlarda ciddi yalıtım sorunu olabilir. Hatları tek tek devre dışı bırakarak arızalı hattı bulun. Isıtıcı, depo ve pompa gibi nemli ortamdaki cihazlarda yalıtımı ölçtürmek (megger testi) gerekir.
Yangın koruması amaçlı 300 mA röle, 30 mA rölenin alternatifi değildir; ikisi birbirini tamamlar. Tarım yapılarında, atölyelerde ve sürekli çalışan ısıtma sistemlerinde yalıtım direncini periyodik ölçtürmek, rölenin gereksiz atmasını da önler.
Hassasiyete göre kullanım
| Hassasiyet | Amaç | Konum |
|---|---|---|
| 10 mA | Çok hassas | Özel alanlar |
| 30 mA | İnsan koruması | Priz ve ıslak hacim |
| 100 mA | Orta | Alt pano |
| 300 mA | Yangın/tesisat | Ana giriş |
Uzman ipuçları
- Ana girişe S tipi, arka hatlara 30 mA koyarak seçicilik sağlayın.
- Her kademede test düğmesini deneyin.
- Tipi (A veya AC) yüke göre seçin.
- Panoyu şemayla birlikte etiketleyin.
Sık yapılan hatalar
- Sadece 300 mA röle ile priz hatlarını korumak: insan koruması yetersizdir.
- Nötrü farklı röleler üzerinden paylaştırmak: sürekli atma.
- Nominal akımı sigortadan düşük seçmek: röle aşırı yük görür.
Güvenlik
- Üç faz panolar yetkili elektrikçi tarafından kurulmalıdır.
- Test düğmesine basmadan önce bağlı cihazların kapanabileceğini unutmayın.
Kaçak Akım Rölesi (4 Kutuplu, 300 mA) hakkında sık sorulanlar
300 mA röle insanı korur mu?
S tipi ne demek?
Ana girişe hangi röle?
4 kutuplu ile 2 kutuplu fark nedir?
S tipi röle 30 mA röleden önce mi sonra mı bağlanır?
Kaçak Akım Rölesi (4 Kutuplu, 300 mA) nereden alınır?
Bulunduğunuz ildeki hırdavatçı ve nalburları listeleyin ya da teklif isteyin.