HSS-E Kobaltlı Paslanmaz Çelik Makine Kılavuzu

Paslanmaz çelikte diş açmak, yapı çeliğine göre belirgin biçimde daha zordur. Malzeme kesme sırasında sertleşir, ısıyı kötü iletir ve talaşı uzun ve yapışkan çıkar. Standart HSS bir kılavuz bu koşullarda çabuk körelir, talaşla tıkanır ve delik içinde kırılır.

Kobaltlı HSS-E kılavuz, diş kenarlarının sıcaklıkta sertliğini daha iyi korumasıyla bu işe uygun hale gelir. Yine de doğru delik çapı, düşük devir ve bol kesme yağı olmadan bu kılavuz bile kırılabilir; kırılan kılavuzu delikten çıkarmak ise çoğu zaman parçayı kurtarmayı imkansız kılar.

Teknik özellikler

Değerler bu ürün tipinde yaygın görülen genel özelliklerdir; satın alacağınız ürünün etiket ve kataloğunu kontrol edin.

HSS-E Ne Demek?

HSS yüksek hız çeliği anlamına gelir; sondaki E harfi ise kobalt katkısını belirtir (çoğu üreticide yaklaşık yüzde beş kobalt, HSS-Co5 olarak da yazılır). Kobalt, çeliğin yüksek sıcaklıkta sertliğini korumasını sağlar.

• Kesme ucunda ısı biriktiğinde diş kenarı yumuşamaz.
• Paslanmaz çelik, titanyum içermeyen alaşımlı çelikler ve dökme demirde daha uzun ömür sağlar.
• Standart HSS kılavuza göre daha kırılgan olabilir; titreşim ve eğik giriş hasar yaratır.

Kobaltın bir bedeli vardır: kılavuz sertleştikçe darbeye karşı kırılgan hale gelir. Bu yüzden HSS-E kılavuzlar, eksenel kaçıklığı olan ve titreşimli tutucularda kolay kırılır. Rijit bir tezgah ve doğru tutucu, kobaltlı kılavuzun avantajını kullanabilmenin ön koşuludur.

Hangi Malzemelerde Kullanılır?

Paslanmaz çelik

304 ve 316 gibi östenitik paslanmazlar. Bu malzemelerde talaş yapışır ve iş sertleşir, bu yüzden kılavuz kesintisiz ve kararlı ilerlemelidir.

Alaşımlı ve ısıl işlemli çelik

Orta sertlikte alaşımlı çelikler; çok sert (yüksek HRC) malzemelerde ise karbür veya özel kaplamalı kılavuz gerekir.

Yapışkan metaller

Bakır alaşımları ve bazı döküm malzemelerde de kullanılabilir, ancak bunlar için daha ucuz kılavuzlar yeterlidir.

Östenitik paslanmaz çeliklerde iş sertleşmesi, kılavuzun bir turda geçtiği yüzeyin bir sonraki turda daha sert hale gelmesi demektir. Bu nedenle duraklamadan, sürekli ve aynı hızda ilerlemek gerekir.

Doğru Ön Delik Çapı

Paslanmaz çelikte diş yüksekliğinin tam açılması yerine biraz daha geniş ön delik tercih edilir; böylece kılavuz üzerindeki tork azalır. Ön delik çapı, genellikle nominal çaptan diş adımı çıkarılarak bulunur ve bunun üzerine pratik bir miktar eklenir.

• Delik çapını belirlerken kılavuz üzerinde ya da üretici tablosunda yazan değeri esas alın.
• Delik delme sırasında malzemeyi sertleştirmemek için matkabı keskin tutun ve sürekli ilerleme verin.
• Delik çapını ihmal etmek, kılavuz kırılmasının en yaygın nedenidir.

Ön delikte diş yüksekliği yüzde yetmiş civarında bırakılırsa, hem diş mukavemeti yeterli kalır hem de kılavuz daha az zorlanır. Yüzde yüze yakın diş yüksekliği paslanmazda çoğu zaman gereksizdir.

Makinede Kullanım Ayarları

Kılavuzu eksenel hizada ve gevşek olmayan bir tutucuda kullanın. Devri düşük tutun; paslanmazda yüksek devir ısıyı arttırır ve ucu hızla körelmesine yol açar. Kesme yağı veya kılavuz çekme pastası uygulayın. Kör deliklerde kılavuzun tabana dayanmaması için derinlik ayarı yapın. Geri alma sırasında talaş kırmak için kısa geri dönüşler vermek, uzun yapışkan talaşın kılavuzu sıkıştırmasını önler.

Çıkan talaş uzun ve yapışkan olabileceği için, kılavuzu belirli aralıklarla geri alarak talaşı kırmak yararlıdır. Kör delikte ise kılavuz çıkarıldığında talaşı hava ile üfleyin veya yağ ile yıkayın; delik içindeki talaş bir sonraki kılavuzu kırar.

Aşınma ve Bakım

Kılavuz ile açılan dişte yüzey pürüzlüleşiyor, diş ölçüsü küçülüyor veya kılavuzu çevirmek için gereken tork artıyorsa kılavuz körelmiştir. Bu işaretleri görmezden gelmek bir sonraki deliğe kılavuz kırılmasıyla sonuçlanabilir. Kullanım sonrası kılavuzu temizleyip yağlayarak saklayın; kılavuzlar birbirine çarpmayacak şekilde ayrı bölmede durmalıdır.

Kılavuz uçlarında mikro çatlak ve kırık kenar görünüyorsa kılavuzu paslanmazda kullanmayı bırakın. Bu kılavuz yumuşak alüminyum gibi daha az zorlayıcı malzemelerde bir süre daha kullanılabilir.

Metrik kaba dişte kesme kılavuzu için tipik ön delik çapları