HSS-Co (Kobaltlı) Metal Matkap Ucu

Paslanmaz çeliği delmeye çalışırken ucun birkaç saniyede körelmesi, metal işçiliğinde en sık yaşanan sorunlardan biridir. Bunun nedeni malzemenin kesme sırasında ısınıp sertleşmesi ve ucun bu ısıya dayanamamasıdır. Kobalt katkısı, HSS'nin kırmızı sertliği adı verilen yüksek sıcaklıkta sertliğini koruma yeteneğini artırarak bu sorunu çözer.

Kobaltlı uçlar kaplama değil, alaşım farkıdır. Bu yüzden bilendiğinde de özelliklerini kaybetmez; ucun tamamı aynı malzemeden oluşur.

Teknik özellikler

Değerler bu ürün tipinde yaygın görülen genel özelliklerdir; satın alacağınız ürünün etiket ve kataloğunu kontrol edin.

M35 ve M42 Alaşımları

Piyasada iki ana kobaltlı alaşım bulunur. Ambalajda genellikle HSS-Co5 veya HSS-Co8, bazen de HSS-E ifadesiyle belirtilir.

Elde, akülü vidalama ile çalışan kullanıcılar için M35 çoğu zaman daha güvenli tercihtir. M42 uçlar titreşim ve yanal yükte kırılmaya daha yatkındır.

Paslanmaz Çelik Delmenin İncelikleri

AISI 304 ve 316 gibi östenitik paslanmaz çelikler işlenirken sertleşir. Uç yüzeyde sürtünmeye başladığı anda o bölge sertleşir ve sonraki kesmeyi zorlaştırır. Bu nedenle paslanmazda kural düşük devir, yüksek ve sürekli baskıdır.

• Kesme hızını yaklaşık 10-15 m/dk aralığında tutun; 6 mm uç için bu yaklaşık 550-800 d/dk demektir.
• Baskıyı delik bitene kadar kesmeyin, ucu delikte boşta döndürmeyin.
• Kükürtlü kesme yağı veya paslanmaz için önerilen kesme pastası kullanın.

Doğru parametrede çıkan talaş kesintisiz şerit halindedir. Ses tizleşip talaş kesiliyorsa uç sürtünüyor demektir.

Hangi Durumda Kobaltlı Uca Gerek Yoktur?

Kobaltlı uç her işte daha iyi sonuç vermez. Yumuşak alüminyum, bakır ve plastikte HSS-G uç aynı kaliteyi verir ve kırılmaya karşı daha toleranslıdır. Kobalt katkısı ucu biraz daha gevrek yapar; ince sacda uç sıkıştığında veya makine yana kaydığında küçük çaplı kobaltlı uçlar kırılabilir.

Ev kullanıcısı için mantıklı yol, genel işler için HSS-G set alıp paslanmaz ihtiyacı olan 4, 5, 6, 8 ve 10 mm çapları kobaltlı olarak ayrıca bulundurmaktır.

Gerçek Kobaltlı Ucu Tanımak

Kobaltlı uçlar genellikle mat, gri veya hafif bronz tonlu yüzeye sahiptir ve sap üzerinde HSS-Co, HSS-E, Co5 ya da M35 gibi bir işaret bulunur. Sadece renge bakarak karar vermeyin; altın sarısı kaplamalı uçların çoğu kobaltlı değil, TiN kaplı standart HSS'dir.

Fiyatı etkileyen başlıca faktörler kobalt oranı, taşlama kalitesi, uç geometrisi ve tolerans sınıfıdır. Çok düşük fiyatlı kobaltlı setlerde alaşım beyanı ile gerçek performans uyuşmayabilir.

Bileme Sonrası Performans

Kobalt alaşımın içinde olduğu için uç bilendiğinde aynı sertliği sunmaya devam eder. Bilemede aşırı ısınmayı önlemek için ucu sık sık suya daldırmak yerine hafif baskıyla ve kısa temaslarla çalışmak gerekir; ani soğutma kılcal çatlaklara yol açabilir. 135 derecelik çapraz bileme, paslanmazda başlangıcı kolaylaştırdığı için tercih edilir.

Bileme sonrası iki kesici ağzın eşit uzunlukta ve aynı açıda olduğunu bir bileme mastarıyla kontrol edin. Ağızlardan biri uzun kalırsa uç tek taraflı keser, delik ovalleşir ve paslanmazda o taraf hızla aşınır.

Sac, Boru ve Profilde Pratik Uygulama

Paslanmaz sac ve borularda en sık sorun ucun yüzeyde kayması ve başlangıçta yüzeyi parlatmasıdır. Parlatılan bu bölge hemen sertleşir. Bunu önlemek için önce sivri bir nokta zımbası ile hafif bir çukur açın, ardından küçük çaplı kobaltlı uçla başlayın.

• Borularda ucu boru eksenine tam dik tutun; yan yüzeye kayan uç hem kırılabilir hem de deliği eğri açar.
• 1-2 mm paslanmaz sacda büyük çaplı delikler için kobaltlı kademeli uç daha temiz sonuç verir.
• Kalın profilde uç çıkışa yaklaştığında baskıyı biraz azaltın; uç çıkarken malzemeyi yakalayıp makineyi çevirebilir.

Uzun seri işlerde iki uç dönüşümlü kullanılırsa biri soğurken diğeri çalışır ve toplam ömür artar.

Paslanmaz çelikte kobaltlı uç için yaklaşık devir (kesme hızı 10-15 m/dk)