DIN 980 Tam Metal Kilitli Somun

Fiberli somunların sınırı sıcaklıktır: naylon halka yaklaşık 120 derece üzerinde yumuşar ve kilitleme kaybolur. Motor çevresi, egzoz sistemi, fırın ve kazan gibi sıcak ortamlarda bu sınır kolayca aşılır.

Tam metal kilitli somun, kilitleme için naylon yerine metal bir eleman kullanır. Bu eleman yüksek sıcaklığa dayandığından, sıcak ortamlarda da güvenle çalışır. Tekrar kullanım sayısı da fiberli somuna göre genellikle daha yüksektir.

Teknik özellikler

Değerler bu ürün tipinde yaygın görülen genel özelliklerdir; satın alacağınız ürünün etiket ve kataloğunu kontrol edin.

Kilitleme Yöntemi

Kilitleme, somun gövdesinin bir kısmının deforme edilmesi veya bir yay kıskacının cıvata dişi üzerine bastırılmasıyla sağlanır. Cıvata somuna girerken bu metal eleman diş boyunca sürtünme yaratır.

• Naylon halka yoktur; sıcaklık sınırı çok yüksektir.
• Kilitleme torku cıvata dişine zarar vermeden sürtünme sağlar.
• Tekrar kullanımda kilit etkisi korunur, ancak tamamen sınırsız değildir.

Metal kilitli somunların bazı tiplerinde kilitleme, somunun üst kısmının hafif oval şekilde sıkıştırılmasıyla sağlanır; bazılarında ise çelik yay kıskacı ayrı bir eleman olarak somun gövdesine geçirilir. Her iki yöntemde de amaç, cıvata dişine sürekli bir sürtünme direnci uygulamaktır.

Nerelerde Kullanılır?

Motor ve egzoz

Egzoz manifoldu, turbo bağlantıları ve motor bloğu çevresindeki cıvatalarda.

Kazan ve fırın

Isı üreten ekipman ve baca bağlantılarında.

Sık sökülen bağlantılar

Bakım gerektiren ve sürekli sökülüp takılan makine kapakları ve muhafazalarda. Isıl şok ve titreşimin bir arada olduğu yerlerde de fiberliye üstündür.

Isıl çevrim (soğuk-sıcak tekrarı) bağlantıdaki parçaların farklı oranda genleşmesine neden olur. Bu, bağlantı sıkılığının zamanla değişmesine ve somunun gevşemesine yol açar. Tam metal kilitli somun bu durumda kilit etkisini koruyarak güvenlik sağlar.

Nasıl Seçilir?

• Çalışma sıcaklığını belirleyin; 120 derece üzeri için tam metal somun gerekir.
• Cıvata çapı, adımı ve dayanım sınıfı ile uyumlu seçin.
• Yüzey: yüksek sıcaklıkta çinko kaplama bozulabilir; sıcaklığa dayanıklı kaplama veya paslanmaz seçin.
• Kilitli somunun yüksek kilitleme torku nedeniyle tork anahtarı değeri farklı olabilir.

Paslanmaz çelik sürümü, yüksek sıcaklıkta oksidasyona karşı da avantaj sunar. Fakat paslanmaz diş yapışmasına dikkat etmek gerekir. Anti-seize kullanımında kilitleme torkunun değişebileceğini unutmayın.

Paslanmaz çelik kilitli somunlar yüksek sıcaklıkta da korozyona direnir; fakat sertliği düşük olan paslanmaz çelikte diş sıyrılması riskine dikkat edilmelidir.

Montaj

Somunu elle başlatın, kilit elemanına gelince direnç hissedilir. Anahtarla sıkmaya devam edin. Cıvata ucunun kilitleme bölgesinden en az bir diş geçmesi gereklidir. Yüksek sıcaklıkta kullanılacaksa dişlere sıcaklığa dayanıklı anti-seize sürmek, sökümü kolaylaştırır; ancak yağlama kilitleme torkunu değiştirebilir, üretici talimatına uyun.

Egzoz bağlantılarında somun sıcaklığı yüksek olduğundan, söküm sırasında dişlerin yapışması sık görülür. Bu nedenle monte ederken sıcaklığa dayanıklı bakır veya nikel bazlı anti-seize kullanmak sonraki bakımda kolaylık sağlar.

Tekrar Kullanım ve Kontrol

Her sökme işleminde kilitleme etkisi biraz azalır. Somunun elle kolay dönmesi, kilitlemenin bittiğini gösterir; bu durumda somun yenilenmelidir. Isıl çevrimlere maruz kalan bağlantılarda periyodik kontrol yapılmalı ve yorulmuş somunlar değiştirilmelidir.

Motor onarımlarında sökülen kilitli somunlar ölçülerine ve durumuna göre değerlendirilir. Güvenlik açısından önemli parçalarda üretici genellikle yeni somun kullanılmasını ister.

Eski motorlarda egzoz manifoldu somunları sıkça sökülür ve yeniden takılır. Bu bakım işleminde yeni tam metal kilitli somun kullanılması, sızdırmazlık ve güvenlik açısından önerilir. Yüksek ısıya sürekli maruz kalan somunlar zamanla sertleşebilir ve gevrekleşebilir, bu nedenle belli aralıklarla değiştirilmesi iyi olur.

Sıcaklığa göre kilitli somun seçimi