DIN 6926 Flanşlı Fiberli (Kilitli) Somun

Fiberli somunun üst bölümünde sertleştirilmiş naylon bir halka bulunur. Cıvata dişleri bu halkaya girdiğinde halka deformasyona uğrar ve diş çevresini sıkı kavrar. Bu sürtünme, somunun titreşim altında kendiliğinden gevşemesini engeller.

DIN 6926 bu mekanizmayı flanşlı somun ile birleştirir. Flanş, yükü geniş yüzeye yayar; naylon halka ise kilitlemeyi sağlar. Böylece hem ayrı pul gerektirmeyen hem de gevşemeye dirençli bir bağlantı elemanı elde edilir.

Teknik özellikler

Değerler bu ürün tipinde yaygın görülen genel özelliklerdir; satın alacağınız ürünün etiket ve kataloğunu kontrol edin.

Kilitleme Mekanizması

Naylon halkanın iç çapı, cıvata çapından biraz küçüktür. Cıvata halkaya girerken halkaya diş açar, bu da dişin etrafında sürekli bir sürtünme direnci yaratır.

• Somunun dönmesi için ek tork gerekir (prevailing torque).
• Titreşim sırasında somun gevşemez.
• Halka, tekrar kullanımla aşınır ve kilit etkisini kaybeder.

Bu nedenle fiberli somunlar sınırlı sayıda yeniden kullanılabilir; kritik bağlantılarda yeni somun tercih edilir.

Naylon halkanın dayanımı sınırsız değildir; her sökme-takma işleminde halka diş izleriyle biraz daha aşınır. Bu nedenle üreticiler, kritik bağlantılarda fiberli somunun yalnızca bir kez kullanılmasını önerir. Halkadaki yağ, boya veya kir kilit etkisini düşürür.

Flanşın Katkısı

Flanş, somun altında ayrı rondela ihtiyacını ortadan kaldırır. Yumuşak malzemelerde ve ince saclarda delik kenarının ezilmesini engeller. Montaj hızlanır ve parça kaybı azalır.

Nerelerde kullanılır?

Otomotiv şasi ve gövde bağlantıları, tarım makineleri, bisiklet ve motosiklet donanımı, titreşimli ekipman. Yüksek sıcaklık yakın yerlerde (egzoz, motor bloğu) naylon halka dayanmaz.

Bisiklet, motosiklet ve scooter donanımında flanşlı fiberli somun sıkça görülür; çünkü hem titreşime dayanıklı hem de ayrı pul gerektirmez. Bu araçlarda tekerlek aksı, fren kaliperi ve çamurluk bağlantıları örnek verilebilir.

Dişleri yağlı veya boyalı cıvatalarla kullanmaktan kaçının; naylon halkaya yağ bulaşırsa kilitleme torku düşer.

Sıcaklık Sınırı

Naylon kilit halkası yaklaşık 120 derece civarına kadar çalışır; üstündeki sıcaklıklarda yumuşar ve bağlantı kilitleme özelliğini kaybeder. Sıcak ortamlar için tüm metal kilitli somun kullanılmalıdır.

• Motor bölmesi ve egzoz yakını: tüm metal somun.
• Genel makine ve şasi: fiberli somun yeterlidir.

Sıcaklığa ek olarak kimyasallara maruziyet de halka malzemesini etkileyebilir. Yakıt, solvent ve yağ buharı naylon halkayı zamanla bozabilir. Bu tür ortamlarda tam metal kilitli somun daha güvenlidir.

Nasıl Seçilir?

• Cıvata çapı ve adımına uygun somun seçin.
• Dayanım sınıfını cıvata sınıfına göre belirleyin.
• Cıvata ucu somunun naylon halkasından en az bir diş geçecek kadar uzun olmalıdır.
• Yüzey kaplamasını ortama göre seçin; dış mekanda çinko veya paslanmaz.

Flanşlı fiberli somun, cıvata ucundan yeterli diş taşması gerektirir. Kilit halkası, cıvata dişleri ile tam kavrama yapmadığında görevini yapamaz. Cıvatayı seçerken somun yüksekliği ve kilit halkası kalınlığını hesaba katın.

Montaj

Somun elle takılırken ilk dişte kolay girer, naylon halkaya gelince direnç hissedilir. Bu direnç normaldir; anahtarla sıkmaya devam edin. Cıvata ucunun naylon halkayı geçtiğinden emin olun. Aksi halde kilitleme eksik olur. Torku tork anahtarıyla uygulayın; kilitleme torku nedeniyle tork anahtarı ayarında üretici talimatına bakmak gerekir.

Somun taktıktan sonra bağlantıyı bir süre çalıştırıp tekrar kontrol etmek iyi bir alışkanlıktır. Titreşim altında yerleşen parçalar nedeniyle ön gerilmede küçük kayıplar olabilir. Naylon halka bu kaybı büyük ölçüde sınırlar ama tamamen ortadan kaldırmaz.

Kilitli somun tiplerinin karşılaştırması