DIN 439 İnce (Alçak) Altıköşe Kontra Somun
DIN 439 ince altıköşe kontra somun, standart somunun yaklaşık yarı yüksekliğinde, ana somunun üstüne karşılıklı sıkılarak onu kilitleyen alçak altıköşe somundur. Titreşimli bağlantılarda gevşemeyi azaltır, ayar vida ve dişli çubuk sistemlerinde konum kilitler. Tek başına yüksek yük taşıyan yerde kullanılmaz.
- Standart
- DIN 439 (ISO 4035)
- Yükseklik
- Yaklaşık 0,5 × çap
- Baş tipi
- Altıköşe, alçak
Bir somunun titreşim altında gevşemesi, özellikle ayar elemanlarında ve dönen makine parçalarında sık karşılaşılan bir sorundur. Çözümlerden biri, ikinci bir somunu birincinin üzerine sıkarak iki somunu birbirine karşı kilitlemektir. Bu uygulamaya somun" class="il">kontra somun denir.
İnce somun, bu iş için özellikle alçak yapılmıştır: yaklaşık yarı yükseklikte olup yerden tasarruf eder. Ana somunla birlikte kullanıldığında dişler arasında sürtünme basıncı yaratır ve bağlantıyı yerinde tutar.
Teknik özellikler
| Standart | DIN 439 (ISO 4035) |
|---|---|
| Yükseklik | Yaklaşık 0,5 × çap |
| Baş tipi | Altıköşe, alçak |
| Kullanım | Kontra somun, ayar kilitleme |
| Diş | Metrik |
| Yük kapasitesi | Standart somundan düşük |
Değerler bu ürün tipinde yaygın görülen genel özelliklerdir; satın alacağınız ürünün etiket ve kataloğunu kontrol edin.
Kontra Sıkma Nasıl Çalışır?
İki somun cıvata üzerinde birbirine doğru sıkılır. Bu işlem, iki somunun dişleri arasında birbirine zıt yönde bir gerilim oluşturur. Gerilim, titreşim sırasında somunların kendiliğinden dönmesine engel olur.
- Ana somun yükü taşır.
- İnce somun, ana somunu kilitler.
- Sökerken her iki somun ayrı ayrı gevşetilir.
Yöntem özellikle ayar vidalarında, sabit konumda kalması gereken elemanlarda kullanılır.
Kontra sıkmada iki somunun dişleri arasındaki gerilim, ana somunun geri dönmesini engeller. Ayrıca iki somun birlikte çalışırken titreşim enerjisi çok daha az dişe iletildiği için bağlantı sakin kalır. Bu yöntem bir somun ile bir pulun yeterli olmadığı yerlerde ucuz ve etkili bir çözümdür.
Nerelerde Kullanılır?
Ayar elemanları
Ayar vidaları, itme çubukları ve gerdirme sistemlerinde konumu sabitlemek için.
Dişli çubuk bağlantıları
Dişli çubuk ve saplama sistemlerinde tesisat askı bağlantılarında.
Makine ve ekipman
Titreşimli makinelerde mil ve bağlantı çubuklarında. İnce somun tek başına yük taşımak için tasarlanmadığından ana bağlantı olarak kullanılmaz.
Dişli çubuk üzerinde ayarlı mesafe tutan elemanlarda (örneğin tavan askıları), ince somun konumu sabitler. Dişli çubuk üzerine kolayca eklenebildiği için yerinde tadilat gerektiren işlerde pratiktir.
Nasıl Seçilir?
- Çap ve adım, ana somun ve cıvata ile aynı olmalıdır.
- Dayanım sınıfı ana somunla uyumlu seçilir.
- Yüzey kaplaması ana somunla aynı olmalıdır.
- İnce anahtar veya ince lokma gerekir; standart anahtar bazen yer kısıtı nedeniyle sığmaz.
İnce somun yük taşıma kapasitesi bakımından standart somundan düşüktür; ana yük somunu bunu bilerek seçilmelidir.
İnce somun tek başına ana bağlantı için tasarlanmadığından, proof load değeri standart somundan belirgin biçimde düşüktür. Bunu aşan bir yük ince somunun dişlerini sıyırabilir. Mühendislik uygulamalarında bu yüzden ince somunun hangi sıra ile yerleştirileceği ve hangi yükü taşıyacağı belirlenmiş olmalıdır.
Montaj
Önce ana somunu istenen konuma getirip sıkın. Ardından ince somunu ana somunun üstüne çevirin ve iki anahtarla birbirine karşı sıkın: biri ana somunu tutar, diğeri ince somunu çevirir. Sıkma işlemi sırasında ana somunun konumu değişmemelidir. Sıkma tamamlandığında iki somun tek parça gibi davranır.
Kontra sıkma sonrasında somunlar arasında sıkışmış talaş veya kir olmamasına dikkat edin. Kir, dişler arası sürtünmeyi bozar ve kilitleme gevşer. Dişleri temizleyip hafif yağlamak sıkma kalitesini artırır.
Sınırlar ve Alternatifler
Kontra yöntemi, çok yüksek titreşim ve kritik güvenlik gerektiren yerlerde tek başına yeterli sayılmaz. Bu durumlarda fiberli somun, tüm metal kilitli somun, diş kilitleyici veya splint kullanılır. Ayrıca iki somun kullanmak, bağlantı için gereken diş boyunu artırır; yeterli diş uzunluğu olup olmadığını kontrol edin.
İnce somunla çalışırken anahtarın ince olması, ağır tork uygulamayı sınırlar. Zorlayarak sıkmak anahtarın kaymasına ve somun köşelerinin yuvarlanmasına neden olur. Kontra sıkmada yeterli tork, iki somunun birbirine kilitlenmesine yeter.
Bağlantıyı sökerken önce ince somunu gevşetin, ardından ana somunu çevirin.
Standart ve ince somun karşılaştırması
| Özellik | DIN 934 | DIN 439 |
|---|---|---|
| Yükseklik | Yaklaşık 0,8 × çap | Yaklaşık 0,5 × çap |
| Yük kapasitesi | Yüksek | Düşük |
| Ana kullanım | Bağlantı | Kontra |
| Anahtar | Standart | İnce olabilir |
Uzman ipuçları
- İki anahtar kullanın.
- Ana somunu önce sıkın.
- Ana yükü standart somun taşısın.
- Aynı yüzey kaplamasını seçin.
Sık yapılan hatalar
- İnce somunu tek başına yük bağlantısında kullanmak: diş sıyrılır.
- Tek anahtarla sıkmak: ana somun gevşer.
- Diş boyunu hesaba katmamak: cıvata uç taşması yetersiz kalır.
Güvenlik
- Güvenlik açısından kritik bağlantıda ek kilitleme yöntemi kullanın.
- Gözlük kullanın.
DIN 439 İnce (Alçak) Altıköşe Kontra Somun hakkında sık sorulanlar
Kontra somun nedir?
İnce somun neden alçaktır?
Yük taşır mı?
İki anahtar şart mı?
Fiberli somun yerine kullanılır mı?
DIN 439 İnce (Alçak) Altıköşe Kontra Somun nereden alınır?
Bulunduğunuz ildeki hırdavatçı ve nalburları listeleyin ya da teklif isteyin.