Alacakaranlık Sensörlü Fotosel Anahtar (Otomatik Açma-Kapama)
Fotosel anahtar, ortam ışığı belirli bir seviyenin altına düştüğünde lambayı otomatik yakan, gün ışığında kapatan alacakaranlık sensörlü bir düzenektir. Bahçe, bina girişi ve sokak tipi aydınlatmalarda zaman saati kullanmadan gün batımı ile gün doğumuna uyum sağlayarak elektrik tasarrufu sağlar ve el ile müdahale ihtiyacını ortadan kaldırır.
- Sensör
- LDR veya foto-diyot
- Çıkış
- Röle
- Tipik yük
- Birkaç yüz watt (modele göre)
Dış mekân lambalarını her akşam elle yakıp sabah söndürmek, ya da zaman saatini mevsime göre ayarlamak zahmetlidir. Fotosel anahtar bu işi ışık seviyesine bakarak otomatik yapar.
İçindeki LDR (ışığa duyarlı direnç) veya foto-diyot, aydınlık düzeyini ölçer ve bir röle üzerinden yükü açar-kapatır.
Teknik özellikler
| Sensör | LDR veya foto-diyot |
|---|---|
| Çıkış | Röle |
| Tipik yük | Birkaç yüz watt (modele göre) |
| Besleme | 220-240 V AC |
| Koruma | IP44 ve üzeri (dış mekân) |
| Çalışma | Açma: alacakaranlık, kapama: gün ışığı |
Değerler bu ürün tipinde yaygın görülen genel özelliklerdir; satın alacağınız ürünün etiket ve kataloğunu kontrol edin.
Nasıl Çalışır?
Gün ışığında sensör düşük direnç gösterir ve röle açık kalır, lamba söner. Akşam ışık azaldığında direnç yükselir, eşik değeri aşılınca röle kapanır ve lamba yanar.
Eşik ayarı bazı modellerde bir potansiyometre ile yapılabilir.
Bu çalışma biçiminin en önemli kısmı histerezistir: iyi tasarımlı modeller açma ve kapama eşiğini birbirinden ayırarak şafakta yanıp sönmeyi önler. Ucuz modellerde bu fark küçük olabilir.
Hat tipi modeller gece aydınlatmasında zaman saatinden bağımsız olduğu için elektrik kesintisi sonrası da ayarlarını korur; saat ayarı yapmanız gerekmez.
Kurulum Çeşitleri
Prize takılan
Fişe takılan küçük kutu tipidir; fişli lamba veya uzatma kablosuyla kullanılır.
Hat tipi (kablolu)
Bir lambanın faz hattına bağlanır; sabit tesisat için uygundur.
Armatürlü
Bazı projektör ve aplikler sensörü içerisinde barındırır.
Kablolu hat tipinde sensör kafası bağımsız bir uzantıyla gelir; böylece anahtarı pano içine, sensörü açıkta bir noktaya takabilirsiniz.
Prize takılan tipte yük, prizin kapasitesiyle sınırlıdır; uzatma kablosuyla birden fazla armatür besleyecekseniz toplam gücü ve fiş kapasitesini hesaba katın.
Seçim Kriterleri
- Taşıyabileceği yük: örneğin 10 A röleli model.
- Koruma sınıfı: açık havada IP44 veya üzeri.
- Eşik ayarı veya sabit eşik.
- Yükün tipi: LED, halojen veya ampul farklı akım çeker.
Gecikme (zaman gecikmeli) özelliği olan modeller, geçen bir araç farının lambayı kapatmasını önler. Sık araç geçişi olan yollar için bu özelliği arayın.
Anahtarın kasa tipi de önemlidir: metal kasalı modeller dayanıklıdır ama topraklama gerektirir; plastik kasalı modellerde UV dayanımı yüksek malzemeyi seçin.
Doğru Yerleştirme
Sensörü, kontrol ettiği lambanın ışığını görmeyecek şekilde yerleştirin. Aksi halde lamba yandıkça ortam aydınlanır ve sensör lambayı söndürür; sonuçta lamba yanıp söner.
Sokak lambası veya araç farı gibi dış ışık kaynaklarından uzak bir noktaya takın.
Sensör merceğinin önünü ağaç dalı, çatı kenarı veya duvar çıkıntısı gibi engellerden uzak tutun. Zamanla kirlenen sensör gün ışığını yanlış algılayabilir; yılda bir kez kuru bezle silmek yeterlidir.
Hangi Yüklerle Kullanılır?
Röle üzerinden anahtarlanan yükün tipi önemlidir.
- LED ve flüoresan lambalarda düşük watt yükler sorunsuz çalışır; ancak çok düşük yüklerde bazı elektronik anahtarlar yeterince akım alamayabilir.
- Halojen ve akkor lambalarda ilk anda çekilen akım nominalin birkaç katıdır; röle kapasitesi buna göre seçilmelidir.
- Motor, pompa veya klima gibi indüktif yükler fotosel ile doğrudan anahtarlanmamalı; kontaktör kullanılmalıdır.
Birden fazla lambayı tek anahtarla yakacaksanız toplam gücü hesaplayın.
Test için sensörün üzerini opak bir bantla veya elle kapatın; röle birkaç saniye içinde yükü açıyorsa bağlantı doğrudur. Eşik ayarlı modellerde ayarı akşam alacakaranlıkta yapmak en güvenilir sonuç verir.
Kurulumdan sonra ilk gece sensörün doğru aşamada devreye girip girmediğini kontrol edin; çevre sokak lambası etkisi nedeniyle lamba erken veya geç yanıyorsa sensör yönünü değiştirin.
Fotosel anahtar bağlantı çeşitleri
| Tip | Bağlantı | Uygun kullanım |
|---|---|---|
| Prize takılan | Fiş ve priz | Geçici ve kolay kurulum |
| Hat tipi | Faz hattı | Sabit bahçe tesisatı |
| Armatür içi | Dahili | Sensörlü projektör |
| Zaman gecikmeli | Hat tipi | Araç farı olan yollar |
Uzman ipuçları
- Sensörü lambadan gelen ışığı almayacak biçimde konumlandırın.
- Yük akımı etiket değerinin altında kalsın.
- Bağlantıyı su geçirmez buat içinde yapın.
- Gece sensör önüne gölge düşmesin diye ağaç gölgesinden uzak tutun.
Sık yapılan hatalar
- Sensörü lambayı gören bir noktaya takmak; sürekli yanıp söner.
- Yüksek yük için küçük röleli modeli kullanmak.
- Dış ortamda IP korumasız ürün monte etmek.
Güvenlik
- Bağlantı öncesi sigortayı kapatın.
- Fotosel sadece uygun yükler için kullanılmalıdır; motor yükleri başlangıç akımı yüzünden röleyi yıpratır.
Alacakaranlık Sensörlü Fotosel Anahtar (Otomatik Açma-Kapama) hakkında sık sorulanlar
Fotosel LED lambada çalışır mı?
Gündüz bulutlu havada yanar mı?
Sensörü gün ışığından nasıl korurum?
Zaman saatine göre avantajı nedir?
Hareket sensörüyle birlikte kullanılır mı?
Alacakaranlık Sensörlü Fotosel Anahtar (Otomatik Açma-Kapama) nereden alınır?
Bulunduğunuz ildeki hırdavatçı ve nalburları listeleyin ya da teklif isteyin.