Komparatörler
Komparatörler; mil ucunun küçük hareketini kadran ibresine veya ekrana taşıyarak kaçıklık, düzlük ve paralellik gibi sapmaları ölçen cihazlardır. Dijital, kadranlı ve levye tipleri arasındaki seçim, erişim alanı ve okuma tercihine göre yapılır.
Komparatör mutlak ölçü değil, bir referansa göre sapma ölçer. Torna, freze ve montajda merkezleme ve kontrol için vazgeçilmezdir.
Komparatörler çeşitleri
Komparatörler seçerken nelere dikkat edilmeli?
Tipler ve Seçim
Standart kadranlı komparatör dikey mil hareketini ibreyle gösterir. Dijital komparatör sayısal okuma sağlar. Levye tipi komparatör ise dar alanlarda yanal sapma ölçmek için tasarlanmıştır. Ölçüm aralığı genelde 10-12,5 mm düzeyindedir.
Kullanım Önerileri
Komparatör manyetik ayak veya stand ile sağlam bağlanmalıdır. Uç, yüzeye dik temas etmelidir; eğik temas ölçü hatası yaratır. Ön gerilme vererek ibreyi sıfıra alın. Düşürmek ve sert darbe iç dişlilere zarar verir. Dijital modelleri yağ ve soğutma sıvısından koruyun.
Uç Seçimi ve Ön Gerilme
Komparatör ucunun şekli ölçülen yüzeye uygun olmalıdır. Küresel uçlar genel kullanımda, yassı uçlar yumuşak malzemede kullanılır. Ön gerilme, ibrenin ölçüm sırasında hem pozitif hem negatif yönde hareket edebilmesi için ucun kısa bir mesafe sıkıştırılmasıdır. Ön gerilme verilmeden yapılan ölçümde aşağı yöndeki sapmalar okunamaz.
Montaj ve Ölçüm Düzeni
Komparatörle doğru ölçüm için tüm ölçüm düzeninin sağlam olması gerekir: stand, bağlantı kolu ve ölçülen parça sabit olmalıdır. Esneyen bir kol veya gevşek bağlantı, ibre dalgalanmasına ve hatalı yorumlara neden olur. Ölçüm öncesi ucu parçaya hafif ön gerilmeyle temas ettirin ve ibreyi sıfıra alın. Parçayı çevirirken ibrenin toplam hareketini gözleyin. Düzlük ve paralellik kontrolünde referans yüzeyin kendisinin de doğru olduğundan emin olun.