Komparatör Saat (0-5 mm, 0,001 mm Okumalı)

Komparatör, uca bağlı bir milin hareketini dişli düzeniyle büyütüp kadranda ibreye aktaran mekanik bir göstergedir. Standart saatlerde okuma çözünürlüğü 0,01 mm iken, hassas okumalı modellerde bu değer 0,001 mm'ye iner. Bu da bir milimetrenin binde biri demektir.

Alet bir ölçü vermez, fark gösterir: önce bilinen bir referansa sıfırlanır, sonra ölçülen yüzeyin referanstan ne kadar saptığı okunur. Bu nedenle sağlam bir ayak, düz bir referans yüzey ve sarsıntısız bir ortam, saat kadar önemlidir.

Teknik özellikler

Değerler bu ürün tipinde yaygın görülen genel özelliklerdir; satın alacağınız ürünün etiket ve kataloğunu kontrol edin.

Okuma Çözünürlüğü ve Aralık İlişkisi

Hassas okumalı komparatörlerin ölçüm aralığı dardır. Bunun nedeni, dişli büyütmesinin artmasıyla kadranın bir turunun çok küçük bir mil hareketine karşılık gelmesidir. Tipik olarak 0,001 mm okumalı bir saatte kadranın bir tam turu 0,1 mm'ye denk gelir, toplam ölçüm aralığı ise 1-5 mm arasındadır.

• 0,01 mm okumalı saat: aralık genellikle 10 mm, kaba tezgâh ayarı için.
• 0,001 mm okumalı saat: aralık 1-5 mm, hassas mil ve yatak kontrolü için.
• Dar aralık, ilk temasta milin zorlanmasını da sınırlar.

Aralığı aşan hareketler dişlileri zorlar. Ölçüm sırasında milin kadranın uç sınırlarına yakın bölgelerinde çalışmaktan kaçının; ölçümü ortalarda almak daha doğru sonuç verir.

Ayak ve Bağlantı Seçimi

Komparatörün doğruluğu büyük ölçüde onu tutan ayağa bağlıdır. Esneyen bir kol ya da gevşek bir manyetik taban, saatin gösterdiği hareketin bir kısmını yutar ya da büyütür ve ölçümü anlamsız hale getirir.

Manyetik Ayak

Çelik tezgâh üzerinde hızlı kurulum sağlar. Yüzey temiz ve düz olmalıdır; talaş ve yağ, mıknatıs tutuşunu zayıflatır.

Sabit Stand

Yüzey tablası üzerinde seri parça kontrolü için idealdir. Sütun ve kol sağlam olmalı, kol bağlantı vidaları sıkılı kalmalıdır.

Saatin arka kulağı (arka kapak) ve 8 mm şaft bağlantısı olan modeller, çeşitli ayaklara uyum sağlar. Şaftı sıkarken fazla kuvvet uygulamayın; mil sıkışırsa ibre atlar ve hareket takılır.

Kullanım Alanları

Hassas komparatör, tezgâhın ve parçanın geometrik hatalarını ortaya çıkarır. En sık kullanımlar şunlardır:

• Tornada aynanın, milin ve punta eksenin salgı kontrolü.
• Frezede mengene ve tabla paralellik kontrolü.
• Rulman yatağı ve mil boyun dairesellik kontrolü.
• Yüzey tablası ve mastar düzlüğü karşılaştırması.

Salgı ölçerken parçayı bir tur çevirir ve ibrenin toplam hareketini okursunuz. Bu değer, geometrik hatanın iki katı olabilir; çünkü ibre hem ekseni hem yüzey hatasını birlikte gösterir. Bu nedenle sonucu yorumlarken kaynağın ne olduğunu ayırt etmek gerekir.

Bakım ve Sınırlar

Komparatör mekanik bir cihazdır ve darbeyi sevmez. Düşme, dişlileri ve ibre yuvasını bozar. Mil üzerine yağ sürmeyin; yağ toz tutar ve hareketi yavaşlatır. Mil sıkışırsa kuru bez ile temizleyin.

Hassas saatlerin ömrü kullanıma bağlıdır; yılda bir kalibrasyon ve kayma kontrolü önerilir. Kadran camı çizildiğinde ya da ibre sıfıra dönmediğinde cihaz servise verilmelidir.

Satın Alırken Kontrol Edilecekler

Hassas komparatörde kalite farkı ilk bakışta anlaşılmaz; kullanımda ortaya çıkar. Almadan önce mümkünse şu denemeleri yapın:

• Mili elle yavaşça bastırıp bırakın; ibre takılmadan ve aynı noktaya dönerek hareket etmelidir.
• Kadranı çevirip sıfır ayarının yerinde kaldığını doğrulayın.
• Kadran camında çizik, buğulanma ya da ibre ile cam arasında sürtünme olmadığına bakın.
• Uç yuvasının M2,5 dişli standart uçlarla uyumlu olduğunu kontrol edin.

Çalışma ortamı tozlu ve yağlıysa contalı gövdeli model seçin. Ölçüm sonuçlarını belgelemeniz gerekiyorsa kalibrasyon sertifikalı model almayı düşünün.

Okuma çözünürlüğüne göre komparatör seçimi