DIN 137 Dalgalı Yaylı Pul
DIN 137 dalgalı yaylı pul, çevresi dalga biçiminde şekillendirilmiş, düşük yay kuvvetli bir pultur. Gevşemeye karşı kilit olarak değil; rulman, bilezik ve bağlantılarda eksenel boşluğu alıp hafif ön yük sağlamak, titreşim gürültüsünü azaltmak ve yerleşme kayıplarını telafi etmek için kullanılır.
- Standart
- DIN 137
- Biçim
- Dalgalı, ince halka
- Malzeme
- Yay çeliği veya paslanmaz
Dalgalı pul, çevresi sinüs dalgası biçimli, ince ve esnek bir halkadır. Sıkıldığında dalgalar bastırılır ve pul hafif bir yay kuvveti oluşturur. Bu kuvvet çok yüksek değildir ancak eksenel boşlukları dolduracak ve parçaların kendi arasında oynamasını engelleyecek kadar yeterlidir.
Bu nedenle DIN 137 pulu, klasik anlamda gevşeme önleyici bir kilit pulu sayılmaz. Daha çok ön yük, boşluk alma ve ses azaltma amacıyla seçilir.
Teknik özellikler
| Standart | DIN 137 |
|---|---|
| Biçim | Dalgalı, ince halka |
| Malzeme | Yay çeliği veya paslanmaz |
| Görev | Boşluk alma, hafif ön yük |
| Yay kuvveti | Düşük |
| Gevşeme önleme | Sınırlı |
| Yeniden kullanım | Yay kaybı yoksa mümkün |
| Ortam | Kuru veya korumalı |
Değerler bu ürün tipinde yaygın görülen genel özelliklerdir; satın alacağınız ürünün etiket ve kataloğunu kontrol edin.
Dalgalı Pulun Görevi
Birbirine vidalanan veya mil üzerinde bulunan parçalar arasındaki toleranslar küçük boşluklar bırakır. Dalgalı pul bu boşlukları doldurur ve parçaları sıkıca bastırır. Bu şekilde kıpırdama, takırdama ve rulmanda oynama azalır.
- Eksenel boşluğu alır, hafif ön yük verir.
- Titreşim kaynaklı gürültüyü azaltır.
- Isıl genleşmeyi bir miktar tolere eder.
Kilit Pulundan Farkı
Kuvvet büyüklüğü
Yaylı pullar (DIN 127 B, DIN 6796) cıvata ön gerilmesini koruyacak yüksek kuvvet üretir. Dalgalı pul ise çok daha düşük bir kuvvet verir; yük taşıyan cıvata bağlantılarında kilit olarak güvenilmemelidir.
Kullanım yeri
Cıvata başı altında değil, daha çok mil, burç ve rulman kapağı arkasında, ayarlı ve hafif yüklü yerlerde çalışır.
Notlar
Dalgalı pulu yağlı bir mil üzerinde kullanıyorsanız pulun kaymamasını için yuvadaki oturma yüzeyini kontrol edin.
Ek Not
DIN 137 standardında A ve B olmak üzere iki biçim bulunur ve dalga sayıları ile yükseklikleri farklıdır. Ayrıca sıkıştırılarak işlev gören aralık (yay yolu) kısa olduğundan, dalgalı pul büyük boşluklar için değil, küçük toleransları gidermek için uygundur. Büyük boşlukta destek yayı veya ayar pulu seçin.
Ek Bilgi: Rulman Uygulaması
Elektrik motorlarında rulmanın dış bileziği ile kapak arasına konan dalgalı pul, rulmanın eksenel oynamasını alır ve çalışma gürültüsünü azaltır. Pul, sürekli olarak hafif bir kuvvet uygular; böylece bilyeler yatak yüzeylerinde düzgün yuvarlanır. Yüksek hızlı uygulamada pulun balansı bozmaması için doğru ölçü ve tek tip seçilmelidir. Hatalı pul ya yeterli ön yük vermez ya da rulmanı gereğinden fazla sıkıştırır.
Satın Alırken Kontrol
Dalgaların eşit yükseklikte ve simetrik olduğunu kontrol edin. Düzgün olmayan dalga, basıncın tek tarafa kaymasına neden olur. Malzeme türü (yay çeliği veya paslanmaz) ortama uygun seçilmelidir. Tablo değerlerinde pulun serbest yüksekliği ve sıkılmış yüksekliği yazılıdır; bu değerler bağlantıdaki boşlukla uyuşmalıdır.
Seçim Kriterleri
Pulun dış ve iç çapı ile kalınlığı, bağlı olduğu mil veya yuva ölçüsüne uymalıdır. Dalga sayısı ve yüksekliği arttıkça yaylanma miktarı değişir. Bağlantıda ihtiyaç duyulan boşluk, dalga yüksekliği ile karşılaştırılmalıdır; çok yüksek dalgalı pul tam bastırılamaz, çok alçak dalgalı pul ise boşluğu doldurmaz.
- İç çapı mil veya cıvata çapına göre seçin.
- Dış çapı yuvaya sığacak şekilde belirleyin.
- Gerekli boşluğu ölçüp dalga yüksekliğini buna göre seçin.
Montaj
Dalgalı pul, tek başına veya birkaç adet üst üste kullanılabilir; üst üste kullanımda yay kuvveti ve esneme miktarı artar. Pul yerine oturduktan sonra aşırı basınçla düzleştirilmemelidir; yoksa yaylanma kabiliyetini kaybeder. Kuru ortamda kullanılan çelik pullar kısa sürede paslanabilir, nemli yerlerde paslanmaz pul tercih edin.
Tipik Kullanım Alanları
- Elektrik motoru ve rulman yatakları
- Pompa ve fan miline eksenel ön yük
- Cam, seramik ve plastik parçaların bağlantısı
- Hassas cihaz ve ölçüm aleti montajı
- Titreşim gürültüsünü azaltmak istenen kapaklar
Pul tiplerinin görev karşılaştırması
| Pul | Ana görevi | Yay kuvveti | Cıvata kilidi |
|---|---|---|---|
| DIN 125 düz | Yük dağıtımı | Yok | Yok |
| DIN 127 B | Gevşeme önleme | Yüksek | Orta |
| DIN 137 dalgalı | Boşluk alma | Düşük | Zayıf |
| DIN 6796 konik | Yüksek yüklü ön gerilme | Çok yüksek | İyi |
Uzman ipuçları
- Boşluğu önce ölçün, ona uygun dalga yüksekliğini seçin.
- Birden fazla pul üst üste kullanarak yay miktarını artırabilirsiniz.
- Cıvata kilidi olarak değil ön yük elemanı olarak düşünün.
- Nemli ortamda paslanmaz modele geçin.
Sık yapılan hatalar
- Dalgalı pulu cıvata kilidi sanmak.
- Tamamen ezilene kadar sıkmak.
- Yuvaya uymayan dış çaplı pul seçmek.
Güvenlik
- Dönen mil çevresinde çalışırken makine enerjisini kesin.
- İnce metal kenarları keskin olabilir, eldiven kullanın.
DIN 137 Dalgalı Yaylı Pul hakkında sık sorulanlar
Dalgalı pul cıvata gevşemesini önler mi?
Üst üste kullanılabilir mi?
Rulmanlarda ne işe yarar?
Paslanmaz çeşidi var mı?
DIN 137 ne demek?
DIN 137 Dalgalı Yaylı Pul nereden alınır?
Bulunduğunuz ildeki hırdavatçı ve nalburları listeleyin ya da teklif isteyin.