Yer Altı Kablo Uyarı Şeridi (Gömülü Hat İkaz Şeridi)

Gömülü hat uyarı şeridi, kablo veya boru kanala indirildikten sonra, hattın biraz üstünde toprak içine serilir. Sonraki kazıda iş makinesi ya da kürek bu şeride önce ulaşır ve hattın hemen altında olduğu anlaşılır.

Bu ürün hattı korumaz, yalnızca kazıcıyı uyarır. Doğru derinlikte ve doğru renkte döşenmesi, ileride yaşanabilecek kesinti ve yaralanma riskini ciddi biçimde azaltır.

Teknik özellikler

Değerler bu ürün tipinde yaygın görülen genel özelliklerdir; satın alacağınız ürünün etiket ve kataloğunu kontrol edin.

Hangi Hatta Hangi Renk

Şerit rengi, altındaki hattın türünü anlatır. Renk kodu işletme veya ilgili kurum şartnamesine göre belirlendiği için sahada kullanılan düzen proje dokümanından teyit edilmelidir.

• Elektrik hatları için ayrı bir renk
• Su, doğalgaz ve haberleşme için kendine ait renkler
• Üzerinde hat türünü yazan metin

Kurumsal bir standart varsa onu uygulayın; yoksa projede tek tip renk seçimi yaparak kayıt altına alın.

Aynı kanalda farklı hatlar yan yana geçiyorsa her hat için ayrı şerit koymak, kazıda hangi hattın yakında olduğunu anlamayı kolaylaştırır. Ortak kanallarda renklerin karışmaması için döşeme sırasında şerit rulolarının etiketlerini kontrol edin.

Döşeme Düzeni

Şerit, kablonun doğrudan üzerine değil, belirli bir yükseklikte ve yeterli genişlikte serilmelidir. Derinlik ve mesafe şartnameye göre belirlenir.

Adım Adım

1. Hattı kanala yerleştirip kum veya elenmiş dolgu ile örtün.
2. Dolguyu sıkıştırın.
3. Şeridi hat ekseninde, kıvrılmadan serin.
4. Üzerini kalan dolgu ile kapatın.

Kanal geniş ise birden fazla şerit paralel döşenir.

Dolgu malzemesinde keskin taş bulunmaması da önemlidir; şerit sivri yüzeylerde yırtılır ve uyarı işlevini yitirir. Dolguyu sıkıştırırken şeridi çekmemeye dikkat edin.

Malzeme ve Dedektör Uyumu

Toprak altında kalacağı için şeridin nem, asit ve toprak hareketinden etkilenmeyen bir yapıda olması gerekir. Polietilen gibi malzemeler bu amaçla kullanılır.

Bazı tiplerde şerit içine metal iz yerleştirilir. Bu sayede yüzeydeki metal dedektör hattın yerini tespit edebilir. Hangi tipin gerektiği projeye göre belirlenir; düz şerit görsel uyarı için, metal izli şerit ise tespit edilebilirlik için seçilir.

Şeridin genişliği, kanal genişliğine ve işin gereksinimine göre seçilir. Geniş şerit kazıda daha kolay fark edilir, dar şerit ise küçük kanallarda yeterli olabilir.

Kazı Öncesi Kullanım

Kazı yapacak ekip, şeridi bulduğunda makineyi durdurmalı, el ile devam etmelidir. Şeridin varlığı kabloya zarar verilmesi ihtimalini sıfırlamaz; hat hâlâ yakındadır.

Plan ve hat haritaları şeritle birlikte kullanılırsa belirsizlik azalır. Kazıdan önce ilgili kurumdan hat bilgisi alınması da süreci güvenli hale getirir.

Şerit bulunduktan sonra kazı derinliği yavaş yavaş artırılmalı, hat görünür hale gelince çıplak elle veya uygun el aletiyle çalışılmalıdır. Bu sırada kablo veya borunun durumu kontrol edilip hasar varsa kurum bilgilendirilmelidir.

Kayıt Tutma

Döşeme sırasında hattın güzergahı, kullanılan şerit türü ve tarih kayıt altına alınmalıdır. Yıllar sonra kazı yapacak ekip bu kayıtlara bakarak şeridin nerede ve hangi renkte aranması gerektiğini bilir.

Fotoğraf ve koordinat kaydı, proje arşivinin en yararlı parçalarındandır.

Kurumların hat kayıtlarıyla saha kayıtlarının uyuşması önemlidir. Bir hat yer değiştirdiyse veya yeni bir hat eklendiyse, kayıtlar güncellenmeli ve şerit durumu da not edilmelidir. Bu düzen, ileride yapılacak altyapı işlerinde kayıpları ve kazı kazalarını azaltır.

Hat türüne göre şerit yaklaşımı