PVC Küresel Vana (Yapıştırmalı, Soğuk Su, Havuz ve Sulama Hattı)

PVC küresel vana, gövdesi ve topu sert plastikten üretilen bir kapama vanasıdır. Kol çeyrek tur çevrildiğinde topun deliği akışa paralel hale gelir ve su geçer; kol dik konuma getirilince akış tamamen kesilir. Hafif, paslanmaz ve kimyasallara karşı dayanıklı olması nedeniyle havuz, sulama ve su arıtma tesisatlarında sık tercih edilir.

Metal vanalara göre sıcaklık ve basınç sınırı daha düşüktür. Sıcak su hattında kullanılmaz; seçim yapılırken hattın çalışma şartları mutlaka kontrol edilmelidir.

Teknik özellikler

Değerler bu ürün tipinde yaygın görülen genel özelliklerdir; satın alacağınız ürünün etiket ve kataloğunu kontrol edin.

Bağlantı tipleri

PVC küresel vana iki ana bağlantı şekliyle üretilir:

• Yapıştırmalı soket: boru solvent yapıştırıcıyla vana ağzına yapıştırılır
• Dişli bağlantı: mevcut dişli hatlara vidalanır
• Somunlu (union) tip: gövdeyi hattan sökmeden çıkarmaya imkân verir

Union tipi vana bakım için avantajlıdır; çünkü hattı kesmeden vanayı değiştirmek mümkündür. Havuz pompa çıkışlarında bu tip yaygın kullanılır.

Havuz tesisatında vana, filtre ve pompa arasında bulunur. Union bağlantılı vana, pompa bakımı sırasında vanayı hattan sökmeden gövdeyi ayırmak imkânı verir; bu, havuz bakımında pratiklik sağlar.

Havuz vanalarında bazı üreticiler iki yönlü kilit mekanizması sunar. Bu, kolun yanlışlıkla çevrilmesini engeller ve çocuklu havuzlarda ek güvenlik sağlar.

Çap ve basınç uyumu

Çap

Vana çapı boru çapıyla aynı olmalıdır. Küçük vana hattı daraltır ve akış hızını artırarak ses ve basınç kaybı yaratır.

Basınç ve sıcaklık

PVC vananın basınç sınıfı etiketinde belirtilir ve sıcaklık arttıkça taşıyabileceği basınç düşer. Güneş altındaki açık hatlarda yüzey ısınması da hesaba katılmalıdır.

Vana, boruyla aynı çapta ve aynı basınç sınıfında seçilmelidir. Vana yüksek, boru düşük sınıfta olursa hat en zayıf noktasında sınırlanır. Boru ve vananın etiketlerini yan yana karşılaştırın.

Vana kol sapı, hattın durumunu belli eder: kol hat ile aynı doğrultudaysa açık, dik ise kapalıdır. Bu görsel işaret, uzaktan bakıldığında da vananın konumunu anlamayı sağlar.

Montaj adımları

1. Boruyu dik kesin ve çapağı alın.
2. Uçları temizleyici ile silin.
3. Yapıştırıcıyı ince ve eşit sürüp vanayı oturtun.
4. Kolu açık konumda tutarak yapıştırın ve yapıştırıcı kürlenene kadar bekleyin.

Vana kapalı konumdayken yapıştırma yapılırsa top içinde yapıştırıcı kalıp sıkışmaya yol açabilir. Kolu açık tutmak bunu önler.

Birleştirmeden sonra vana gövdesini bir süre eğmeden tutun. Yapıştırıcı kürlenmeden hatta basınç vermek veya vana kolunu çevirmek bağlantıyı zayıflatır. Kürlenme süresi sıcaklığa göre uzayabilir.

Kimyasal ve hava koşulları

PVC çoğu asit ve baza dayanıklıdır, ancak bazı solventlerle temasta bozulur. Havuz klor sistemlerinde yaygın olarak kullanılır. UV ışığına uzun süre maruz kalırsa gövde sararır ve kırılganlaşır.

Dış mekânda UV korumalı boya veya kapak kullanmak, donmanın olduğu bölgelerde ise hattı boşaltmak ömrü uzatır.

Güneşe açık hatlarda PVC vana gövdesi ısınır ve yumuşar; bu nedenle gölgeleme veya yalıtım gerekir. Havuz kimyasalları vana contasını zamanla etkileyebilir, bu yüzden contanın kimyasal uyumuna bakın.

Bahçede kullanılan sulama hatlarında vana gövdesini toprak altına almak UV etkisini azaltır, ancak kutu içinde erişim bırakmak bakım için gereklidir.

Kullanım ve bakım

Kolu ani çevirmek hatta basınç dalgası (su darbesi) yaratır. Yavaş çevirmek hem vanayı hem boruyu korur. Uzun süre kullanılmayan vanayı ara sıra çevirmek, topun sıkışmasını engeller.

Kol sertleşirse zorlamayın; sert çevirme mili veya gövdeyi kırabilir. Gerekirse vanayı yenileyin.

Vana tamir edilemiyorsa yenilemek en güvenlisidir. Çatlak gövdeyi yapıştırıcıyla onarmaya çalışmayın; basınç altında yeniden patlar.

Kullanım yerine göre PVC vana tipi