Oksijen Tüpü (Kesme ve Gaz Kaynağı İçin, 40 Litre)
Oksijen tüpü, oksi-asetilen kesme ve gaz kaynağında yakıt gazını yakan yüksek basınçlı oksijeni taşıyan çelik silindirdir. Çelik sac, boru ve profil kesiminde, lehim ve sert lehimde kullanılır; yağ ve gresle temasa kesinlikle gelmemeli, vanası ise dikkatle ve yavaşça açılmalıdır. Tüp dik sabitlenmelidir.
- Tüp hacmi
- 40 litre
- Doldurma basıncı
- 150-200 bar
- Gaz miktarı
- Yaklaşık 6 m³
Oksijen, yanmayı güçlendiren ama kendisi yanmayan bir gazdır. Yağ, gres veya yanıcı maddelerle temas ettiğinde şiddetli yanma ve patlama riski doğurur. Bu yüzden oksijen tüpünün kullanımında kurallar çok önemlidir.
Kaynak ve kesme atölyelerinde standart olarak 40 litrelik (yaklaşık 6 m³) tüp kullanılır; mavi renkli veya ülke standardına göre işaretlidir.
Teknik özellikler
| Tüp hacmi | 40 litre |
|---|---|
| Doldurma basıncı | 150-200 bar |
| Gaz miktarı | Yaklaşık 6 m³ |
| Renk işareti | Mavi (ülke standardına göre) |
| Vana tipi | Oksijen vanası (sağ dişli) |
| Regülatör çıkışı | 2-6 bar |
| Malzeme | Dikişsiz çelik |
| Kullanım | Kesme, kaynak, lehim |
Değerler bu ürün tipinde yaygın görülen genel özelliklerdir; satın alacağınız ürünün etiket ve kataloğunu kontrol edin.
Ne İşe Yarar?
- Oksi-asetilen ile çelik kesme.
- Gaz kaynağı (oksi-asetilen alevi ile birleştirme).
- lehim" class="il">Sert lehim ve gümüş lehim işleri.
- Isıtma ve doğrultma işleri.
Plazma ve lazer kesim yaygınlaşsa da kalın çelik kesiminde oksijen kesim hâlâ ekonomik bir yöntemdir.
Oksijenle kesme, ısıtılmış çeliğin oksijen jetiyle hızla yakılıp üflenmesi prensibine dayanır. Çeliğin 900 °C civarındaki tutuşma sıcaklığına ön ısıtma alevi ile ulaşılır, ardından kesme oksijeni verilir. Bu yöntem yalnızca karbonlu çeliklerde çalışır; paslanmaz ve alüminyumda uygun değildir.
Oksijen aynı zamanda medikal ve sanayi gazı olarak da satılır; kaynak için sanayi tipi oksijen kullanılır.
Tüpün Yapısı
Silindir ve vana
Çelik dikişsiz silindir yaklaşık 150-200 bar basınçla doldurulur. Üst kısımda tüp vanası ve emniyet diski bulunur.
Regülatör
Tüpten gelen yüksek basıncı çalışma basıncına (genelde 2-6 bar) düşürür. Üzerinde iki manometre bulunur: biri tüp basıncını, biri çıkış basıncını gösterir. Oksijen regülatörü yalnızca oksijen için olmalıdır.
Regülatör, tüp basıncını kullanım basıncına düşürmenin yanında akışı sabit tutar. Kesme oksijeni basıncı kalınlığa göre ayarlanır; kalın kesimde daha yüksek basınç gerekir. Regülatör manometresinin camı kırılmış veya ibresi sıfıra dönmüyorsa kullanmayın.
Nasıl Seçilir?
- Tüp boyutu: 10, 20, 40 litre seçenekleri; sabit atölye için 40 litre.
- Doluluk: Dolum tesisinden güncel test tarihli tüp isteyin.
- Regülatör: Oksijen için özel dişli ve manometreli regülatör.
- Hortum: Mavi veya yeşil oksijen hortumu, geri tepme valfi ve alev önleyici ile.
Tüp seçerken sağlayıcının dolum kalitesini ve tüpün periyodik muayene durumunu sorgulayın. Kullanım sıklığına göre kiralık veya mülk tüp seçimi maliyeti etkiler. Tek tüplük küçük işler için 10-20 litre, sürekli işler için 40 litre tüp ve tüp arabası düşünülür.
Doğru ve Güvenli Kullanım
Tüp vanasını yavaşça açın, regülatörü hemen karşısında durmadan çalıştırın. Hortum ve bağlantıları sabunlu suyla kaçağa karşı kontrol edin. Tüpü dik tutup zincirle sabitleyin. Taşırken vana koruma başlığını takın.
- Vana ve regülatörde yağ ve gres kullanmayın.
- Eller ve eldiven yağsız olmalı.
- Tüp bitmeden yenisini isteyin; boşken vanayı kapatın.
Vana açılırken regülatör ayar vidası gevşek olmalıdır. Vanayı önce yarım tur açın, yüksek basınç manometresi dolana kadar bekleyin, sonra tam açın. Hızlı açmak adyabatik sıkışma ısısıyla yağ kalıntılarını tutuşturabilir. İş bitiminde vanayı kapatıp hattaki basıncı boşaltın.
Depolama
Tüpleri serin, havalandırmalı ve ısı kaynağından uzak yerde saklayın. Oksijen ile yanıcı gaz (asetilen) tüplerini ayrı depolayın; aralarında yangına dayanıklı bölme veya en az 6 metre mesafe bırakın. Boş ve dolu tüpleri ayırıp işaretleyin.
Tüp değişiminde vana ağzını açmadan önce kısa süre havalandırarak toz atmak (cracking) bazı uygulamalarda yapılır; ancak oksijen tüplerinde bu işlem dikkat ister, tüp ağzı kimseye doğrultulmamalıdır. Tüp zincirleri her zaman iki noktadan sabitlenmelidir.
Tüp boyutu ve kullanım
| Hacim | Yaklaşık gaz | Kullanım | Not |
|---|---|---|---|
| 10 litre | 1,5 m³ | Seyyar iş | Hafif |
| 20 litre | 3 m³ | Küçük atölye | Taşınabilir |
| 40 litre | 6 m³ | Sabit atölye | Standart |
| 50 litre | 7,5 m³ | Sanayi | Ağır |
| Paket | Birden fazla tüp | Fabrika | Merkezi |
Uzman ipuçları
- Tüpü dik ve zincirli tutun.
- Regülatörü sızdırmazlık yönünden kontrol edin.
- Boş tüpü vana kapalı bırakın.
- Yağlı eli vana ve regülatöre sürmeyin.
Sık yapılan hatalar
- Vanayı çok hızlı açmak.
- Regülatörde yağ kullanmak.
- Tüpü sabitlemeden bırakmak.
Güvenlik
- Oksijen yağ ve gresle temas ederse patlayıcı yanma yapabilir.
- Tüpe darbe vurmayın, devrilmesini önleyin.
Oksijen Tüpü (Kesme ve Gaz Kaynağı İçin, 40 Litre) hakkında sık sorulanlar
Tüp kaç m³ gaz taşır?
Yağ neden yasak?
Asetilenle aynı yerde saklanır mı?
Regülatör ortak mı?
Test tarihi önemli mi?
Oksijen Tüpü (Kesme ve Gaz Kaynağı İçin, 40 Litre) nereden alınır?
Bulunduğunuz ildeki hırdavatçı ve nalburları listeleyin ya da teklif isteyin.