Asetilen Tüpü (Oksi-Asetilen Kesme ve Kaynak, 40 Litre)
Asetilen tüpü, oksijenle birlikte yanarak çok yüksek sıcaklıkta alev veren asetilen gazını aseton içinde çözünmüş halde taşıyan, gözenekli dolgu maddeli silindirdir. Çelik kesme, gaz kaynağı, lehimleme ve ısıtma işlerinde kullanılır; dik tutulmalı ve çalışma basıncı 1,5 bar sınırını aşmamalıdır. Oksijenden ayrı depolanır.
- Tüp hacmi
- 40 litre
- Maksimum çalışma basıncı
- 1,5 bar (regülatör çıkışı)
- Dolgu
- Aseton ve gözenekli kütle
Asetilen, 15 bar üzerindeki basınçta serbest halde kararsızdır ve patlayabilir. Bu yüzden tüp içinde, gözenekli bir kütlenin içindeki asetonda çözünmüş halde saklanır.
Bu yapı nedeniyle asetilen tüpünün kullanım, taşıma ve depolama kuralları diğer gazlardan farklıdır.
Teknik özellikler
| Tüp hacmi | 40 litre |
|---|---|
| Maksimum çalışma basıncı | 1,5 bar (regülatör çıkışı) |
| Dolgu | Aseton ve gözenekli kütle |
| Alev sıcaklığı | Yaklaşık 3000 °C üzeri (oksijenle) |
| Bağlantı | Yakıt gazı (sol) dişi |
| Renk işareti | Kırmızı veya standarda göre |
| Kullanım pozisyonu | Dik |
| Kullanım | Kesme, kaynak, lehim |
Değerler bu ürün tipinde yaygın görülen genel özelliklerdir; satın alacağınız ürünün etiket ve kataloğunu kontrol edin.
Ne İşe Yarar?
- Oksijenle birlikte çelik kesme ve kalın saç işleme.
- Gaz kaynağı: sac, boru, bakır alaşım birleştirme.
- lehim" class="il">Sert lehim ve gümüş lehim ile ısıtma.
- Boru bükme ve doğrultma amaçlı ısıtma.
Asetilen alevi yaklaşık 3000 °C üzerinde sıcaklık verir.
Oksi-asetilen yöntemi taşınabilirliği ve elektriğe ihtiyaç duymaması sayesinde şantiyede, tamirhanede ve söküm işlerinde çok tercih edilir. Aynı donanımla hem kesme, hem ısıtma, hem de lehimleme yapılabilir; torç ucu değiştirilerek farklı işler görülür.
Tüpün Yapısı
Silindirin içi gözenekli bir kütle ile doludur; aseton bu gözeneklerde asetileni çözerek emer. Bu sayede asetilen yüksek basınçta güvenli şekilde saklanır.
- Vana: Dişi (sol dişli) bağlantı, yakıt gazı standardı.
- Emniyet tapası: Aşırı ısınmada erir ve gazı boşaltır.
- Renk: Çoğunlukla kırmızı veya ülke standardına göre işaretlidir.
Asetilen yandığında nötr alev oluşturmak için oksijen ve asetilen oranı ayarlanır. Fazla asetilenli (karbonlayıcı) alev dumanlıdır ve çeliği karbonlar; fazla oksijenli (oksitleyici) alev ise yüzeyi yakar. Nötr alev, parlak mavi çekirdeğiyle tanınır ve çoğu çelik işinde kullanılır.
Nasıl Seçilir?
- Tüp boyutu: Genelde 10, 20 ve 40 litre; çıkış debisi tüp boyutuna bağlıdır.
- Çekim debisi: Tüpten çok hızlı çekilirse aseton gaza karışır, bu yüzden büyük kesim ucu büyük tüp ister.
- Regülatör: Asetilen için özel, 1,5 bar çalışma sınırlı regülatör.
- Geri tepme ve alev önleyici: Hem regülatörde hem torçta bulunmalı.
Tüpten çekilebilecek debi sınırlıdır: sürekli yüksek debi çekilirse aseton gazla birlikte hatta sürüklenir ve alev kalitesi bozulur. Büyük kesme uçları için birden fazla tüp paralel bağlanır ya da büyük hacimli tüp kullanılır. Asetilen debisi genellikle tüp hacminin yedide biriyle sınırlı tutulur.
Güvenli Kullanım
Asetilen tüpünü her zaman dik konumda kullanın; yatık kullanımda aseton hatta çıkabilir. Bir süre yatık kaldıysa kullanmadan önce dik bekletin. Çalışma basıncı 1,5 barı aşmamalıdır. Bağlantıları sabunlu suyla kaçak yönünden kontrol edin.
- Bakır ve yüksek bakır alaşımlı bağlantı parçaları kullanılmaz.
- Tüpü ısı kaynağı ve kıvılcımdan uzak tutun.
- Tüp ısınıyorsa vanayı kapatıp çevreyi boşaltın.
Kullanım sonrası önce asetilen vanasını, ardından oksijen vanasını kapatın; hortumdaki gazı boşaltıp regülatör ayar vidasını gevşetin. Torç ucunu temizleyin ve kaçak kontrolü yapın. Geri tepme ve alev önleyicilerin düzenli aralıklarla çalışıp çalışmadığını denetleyin.
Depolama
Dik, zincirle sabitlenmiş ve serin yerde saklayın. Oksijen tüplerinden ayrı depolayın. Taşırken vana koruma başlığını takın. Boş tüplerin vanasını kapatın ve tedarikçiye iade edin.
Asetilen tüpü yangın sırasında tehlikelidir; çevredeki ısı nedeniyle tüp içi ısınır ve emniyet tapası eriyebilir. Yangın çıkarsa tüp vanasını kapatma imkânı yoksa itfaiyeye tüpün varlığını bildirin ve güvenli mesafeden bekleyin. Atölyede uygun yangın söndürücü ve tahliye planı bulundurun.
Oksijen ve asetilen karşılaştırması
| Özellik | Oksijen | Asetilen | Not |
|---|---|---|---|
| Rolü | Yakıcı | Yakıt | Birlikte kullanılır |
| Çalışma basıncı | 2-6 bar | Maks 1,5 bar | Regülatör ayrı |
| Vana dişi | Sağ | Sol | Karışmaz |
| Konum | Dik | Dik | Zorunlu |
| Yağ teması | Yasak | Dikkat | Güvenlik |
Uzman ipuçları
- Tüpü dik tutun, yatırmayın.
- Çalışma basıncını 1,5 barın altında tutun.
- Alev önleyiciyi mutlaka kullanın.
- Kaçak kontrolünü sabunlu suyla yapın.
Sık yapılan hatalar
- Tüpü yatık kullanmak.
- Çalışma basıncını 1,5 barın üzerine çıkarmak.
- Bakır bağlantı kullanmak.
Güvenlik
- Asetilen parlayıcı ve patlayıcıdır; kıvılcım ve ateşten uzak tutun.
- Tüp ısınıyorsa derhal vanayı kapatıp güvenli mesafeye çekilin.
Asetilen Tüpü (Oksi-Asetilen Kesme ve Kaynak, 40 Litre) hakkında sık sorulanlar
Neden 1,5 bar sınırı var?
Yatık taşınabilir mi?
Aseton ne işe yarar?
Vana dişi neden farklı?
Dolum nerede yapılır?
Asetilen Tüpü (Oksi-Asetilen Kesme ve Kaynak, 40 Litre) nereden alınır?
Bulunduğunuz ildeki hırdavatçı ve nalburları listeleyin ya da teklif isteyin.