Sütunlu Matkap Çapraz Hareketli Mengene

Sütunlu matkapla çalışırken parçayı bağlamak, çoğu zaman deliğin kendisinden daha zahmetli olabilir. Çapraz hareketli mengene, iki ayrı kolla parçayı ileri-geri ve sağa-sola milimetrik biçimde hareket ettirir. Böylece her seferinde parçayı yeniden sıkmadan delik yeri düzeltilebilir.

Bu aksesuar, genellikle matkap tablasına T cıvatalarla bağlanır ve küçük atölyelerde hassas işleri hızlandırır. Hobi matkaplarında dahi delik konumunu tekrar edilebilir hale getirir.

Teknik özellikler

Değerler bu ürün tipinde yaygın görülen genel özelliklerdir; satın alacağınız ürünün etiket ve kataloğunu kontrol edin.

Neden Gerekir

Elle tutulan ve düz mengeneyle sabitlenen parçalarda konum kaymaları görülür. Çapraz mengene parçayı sıkı tutarken kol çevrilerek ince ayar yapılmasına izin verir.

• Sıralı delik açmak veya delik sırası boyunca ilerlemek
• Fatura veya kalıpta işaret çizgisine uyumlu delme
• Havşa ve kılavuz öncesi hassas konumlama
• Küçük parçaların güvenli bağlanması

Bağlama kuvveti, mengenenin doğruluğu kadar güvenliği de belirler; titreyen veya dönen parça tehlikeli bir kazaya yol açabilir.

Küçük atölyeler için bu aksesuarın en büyük getirisi, işaretleme ve ölçme zamanını azaltmasıdır. Parça bir kez bağlandıktan sonra yalnızca kol çevirmek yeterli olur; tekrar tekrar sökme ve takmaya gerek kalmaz.

Seçerken Bakılacaklar

Çene açıklığı

Çenenin açılabildiği azami genişlik, bağlanacak parçanın en büyük ölçüsünü karşılamalıdır. Çok geniş çeneler aksesuarı ağırlaştırır.

Hareket ve boşluk

Kayar kızakların boşluk yapmaması önemlidir. Fazla gevşek kızak delik konumunu bozar; fazla sıkı kızak ise kolu zorlaştırır.

Tabla uyumu

Mengenenin ayak delik ölçüleri matkap tablasının T kanalı veya vida delikleriyle uyumlu olmalıdır.

Ağırlık da ihmal edilmemeli: büyük ve ağır bir mengene tablaya fazla yük bindirir ve düşük kapasiteli matkap tablasını zorlayabilir. Çelik gövdeli modeller dökme demir olanlara göre daha dayanıklı ancak daha pahalıdır. Hareket kollarının üzerindeki skala çizgileri okunabilir olmalı, böylece belirli bir mesafe kaydırma işleri hızlanır.

Kurulum ve Kullanım

Mengene tablaya sabitlenince uç, çene hizasının ortasına getirilir. Ardından parça çenelere paralel yerleştirilip bağlanır. Kollar ince ayar yaparken uç yüzeye kaydırılmadan önce kilitlenebilir olmalıdır.

1. Mengeneyi tabla üzerine hizalayıp cıvatalarla sabitleyin.
2. Parçayı çenelere dik ve paralel yerleştirin.
3. Punta ile delik yerini işaretleyin.
4. Kolları çevirerek ucu işaretin üzerine getirin ve kilitleyin.

Bağlama sırasında çene yüzeyinin temiz olması gerekir; talaş veya yağ kalıntısı parçanın kaymasına neden olur. Delme öncesi bir de kuru deneme hareketiyle kolun serbestçe hareket edip etmediği kontrol edilmelidir.

Bakım

Kızaklar ve vida dişleri talaşla dolabilir; her iş sonunda fırça ile temizlenip hafif yağ sürülmelidir. Çene yüzeyleri çizilmişse parça işaretlenir; hassas parçada yumuşak çene kaplaması kullanmak gerekir.

• Kızakları kuru bezle silin
• Vida dişini yağlayın
• Çene yüzeyini çarpmalardan koruyun

Uzun süre kullanılmayan mengene kızaklarında pas oluşabilir. Hafif yağ filmi ve kuru ortam saklaması bu sorunu önler. Çeneler aşınırsa değiştirilebilir pabuçlu modeller tercih edilmelidir.

Düz Mengene ile Farkı

Düz mengene yalnızca sıkma işlevi görür; konum ince ayarı için matkap tablasını oynatmak veya parçayı yeniden bağlamak gerekir. Çapraz mengene bu işi kolay kıldığı için tekrarlı delik sıralarında belirgin üstünlüğe sahiptir. Maliyeti daha yüksektir ve çalışma yüksekliğini bir miktar artırır.

Sıralı delik işi yoğun değilse basit bir düz mengene ve işaretleme yeterli olabilir; fakat konum hassasiyeti aranan her iş için çapraz mengene harcanan parayı kısa sürede çıkarır.

Mengene tipine göre seçim