Özlü Lehim Teli (Sn63/Pb37, 0,5 mm, İnce)
Sn63/Pb37 özlü lehim teli, kalay-kurşun alaşımının ötektik oranıdır; belirli tek bir sıcaklıkta erir ve katılaşır. 0,5 mm çapı küçük devre kartı lehimlerinde, ince bacaklı elemanlarda ve SMD işlerinde hassas dozaj sağlar. İçindeki reçine özü oksit tabakasını temizler, ek flux gerektirmez.
- Alaşım
- Sn63/Pb37 (ötektik)
- Tel çapı
- 0,5 mm
- Yapı
- Reçine özlü
Elektronik lehimleme için en bilinen alaşımlardan biri Sn63/Pb37'dir. Yüzde 63 kalay ve yüzde 37 kurşun içerir. Bu oran ötektiktir: alaşım katı ile sıvı arasında geçiş aralığı bırakmadan tek bir sıcaklıkta erir, tek sıcaklıkta katılaşır. Böylece bağlantı soğurken oynatılırsa bile soğuk lehim riski daha düşüktür.
0,5 mm tel, ince bacak aralıklı entegre, küçük direnç ve kondansatör gibi parçalarda tel miktarını kontrol etmeyi kolaylaştırır. Özlü yapı, telin içinden geçen reçine kanalıdır; ısıtıldığında yüzeyi temizler ve lehimin akmasını sağlar.
Teknik özellikler
| Alaşım | Sn63/Pb37 (ötektik) |
|---|---|
| Tel çapı | 0,5 mm |
| Yapı | Reçine özlü |
| Erime davranışı | Tek sıcaklıkta erir ve katılaşır |
| Kullanım | Elektronik kart, SMD, ince bacaklı parçalar |
| Flux | Tel içinde mevcut |
| Kurşun | İçerir, kurşunsuz değildir |
Değerler bu ürün tipinde yaygın görülen genel özelliklerdir; satın alacağınız ürünün etiket ve kataloğunu kontrol edin.
Neden Ötektik Alaşım
Ötektik olmayan alaşımlarda erime bir sıcaklık aralığında gerçekleşir, bu aralıkta lehim hamurumsu kalır. Parça bu aşamada hareket ederse bağlantı mat görünür ve zayıflar. Sn63/Pb37'de bu bölge neredeyse yoktur.
- Bağlantı hızlı katılaşır, işlem süresi kısalır.
- Parlak, pürüzsüz yüzey elde edilir; görsel kontrol kolaylaşır.
- Isıya duyarlı elemanlar daha kısa süre sıcakta kalır.
Ötektik olmak, lehimin her koşulda mükemmel olduğu anlamına gelmez; yüzeyin temiz, ısının yeterli ve sürenin kısa olması hâlâ gereklidir. Alaşım yalnızca bu koşullar sağlandığında avantajını gösterir.
0,5 mm Çap Ne Zaman Seçilir
Tel çapı, lehim miktarını kontrol etmeyi belirler. İnce telde bir seferde akıtılan miktar azdır, böylece köprüleme (iki pad arasında istenmeyen bağlantı) ihtimali düşer.
Kullanım Alanları
- Yüzey montaj (SMD) parçaların elle lehimlenmesi.
- İnce bacak aralıklı entegrelerde düzeltme.
- Konnektör ve küçük kablo ucu lehimi.
- Telefon ve kart onarımı gibi hassas işler.
Büyük kablo ve kalın pad işlerinde ince tel yavaş kalır; bu durumda daha kalın tel tercih edilir.
Bu çapta tel makaradan çıkarken kolayca bükülür; havya ucuna uzun parça vermek yerine kısa kısa ilerletmek hem dozajı hem de telin çekimini kolaylaştırır. Pensle tutmak, parmak sıcaklığından ve yağdan korur.
Sıcaklık ve Havya Ayarı
Kurşunlu alaşım kurşunsuza göre daha düşük sıcaklıkta erir; bu, havya ucunun ve kartın daha az ısınması demektir. Havya sıcaklığını aşırı yükseltmek reçineyi yakar, ucu oksitler ve pad'in kalkmasına yol açar.
- Havya ucunu temiz ve kalaylı tutun.
- Pad ve bacağı birlikte ısıtın, teli ısınan bölgeye değdirin.
- Lehim aktıktan sonra teli, ardından havyayı çekin.
Isıtma süresi mümkün olduğunca kısa tutulmalıdır.
Havya ucunun şekli de sonucu etkiler. İnce kart işlerinde küçük konik veya kesik uç, ısıyı tam bacak ve pad arasına taşır. Geniş uç, komşu pad'lere de ısı verir ve köprüleme riskini artırır. Uç temizliği için ıslak sünger yerine pirinç tel kıvrımı kullanmak ucu ısı şokuna sokmaz.
Kurşunlu Lehimin Sınırları
Kurşun içeren lehim, bazı ürünlerde ve düzenlemelerde kısıtlanmıştır. Satışa sunulacak elektronik ürünlerde kurşunsuz alaşım gerekebilir. Hobi, onarım ve kişisel kullanım için kurşunlu tel yaygındır, ama çalışma güvenliği kurallarına uyulmalıdır.
Kurşunlu ve kurşunsuz lehimi aynı kartta karıştırmak, bağlantı kalitesini ve uzun dönem dayanıklılığını etkiler.
Üretim ortamında RoHS gibi düzenlemeler nedeniyle kurşunlu alaşım kullanılamayabilir. Onarım yapacağınız cihazın hangi lehimle üretildiğini bilmiyorsanız, cihaz üreticisinin yönergesine bakmak ya da bağlantı bölgesini temizleyip tek tip alaşımla yeniden lehimlemek daha sağlıklıdır.
Saklama ve Kalite Kontrolü
Özlü tel nem ve toza karşı korunmalıdır. Açık makarada yüzey kirlenir, reçine özü bozulabilir. İyi bir lehim bağlantısı parlak, içbükey ve pad ile bacağı tam saran görünümdedir. Mat, boncuk gibi veya çatlak yüzey soğuk lehim işaretidir.
- Makarayı kapalı kutuda saklayın.
- Teli parmakla çok tutmayın, yağ ve kir bulaşır.
Lehimleme sonrası bağlantıyı büyüteçle inceleyin; pad çevresinde halka şeklinde dolgu, bacak etrafında konik yükselme ve parlak yüzey iyi bağlantının işaretidir. Yalnızca topak halinde duran ya da pad'den ayrılmış lehim yeniden ısıtılmalıdır.
Elektronik lehim teli seçimi
| Alaşım | Çap | Güçlü Yanı | Dikkat |
|---|---|---|---|
| Sn63/Pb37 | 0,5 mm | İnce işlerde hassasiyet | Kurşun içerir |
| Sn60/Pb40 | 0,8 mm | Genel amaç | Erime aralığı vardır |
| Sn99,3/Cu0,7 | 1,0 mm | Kurşunsuz | Daha yüksek sıcaklık |
| SAC305 | 0,8 mm | Kurşunsuz, dayanıklı | Daha yüksek sıcaklık ve ark |
Uzman ipuçları
- İnce işlerde havya ucu inceltilmiş konik uç olsun.
- Kartı lehimden sonra hareket ettirmeyin; soğumasını bekleyin.
- Reçine artıklarını gerekirse izopropil alkolle temizleyin.
- Teli havya ucuna değil, ısınan bağlantıya değdirin.
Sık yapılan hatalar
- Çok yüksek havya sıcaklığı kullanmak.
- İnce telle kalın kablo lehimlemeye çalışmak.
- Soğuk lehimi mat yüzeyle fark etmeden bırakmak.
Güvenlik
- Lehim dumanını solumayın; havalandırma veya duman emici kullanın.
- Kurşunlu lehimle çalıştıktan sonra, yemekten önce ellerinizi yıkayın.
Özlü Lehim Teli (Sn63/Pb37, 0,5 mm, İnce) hakkında sık sorulanlar
Sn63/Pb37 ile Sn60/Pb40 arasındaki fark nedir?
Özlü telde ayrıca flux sürmek gerekir mi?
Bu tel su tesisatında kullanılabilir mi?
0,5 mm tel neden kısa sürede biter?
Lehim yüzeyi mat çıkıyorsa ne yapmalıyım?
Özlü Lehim Teli (Sn63/Pb37, 0,5 mm, İnce) nereden alınır?
Bulunduğunuz ildeki hırdavatçı ve nalburları listeleyin ya da teklif isteyin.